แหล่งกำเนิดเสียงอยู่ที่ไหน

เสียงพูดของมนุษย์มีแหล่งกําเนิดเสียงอยู่ที่ใด

ต้นกำเนิดเสียงอยู่ที่ กล่องเสียง (Larynx). มันคือลมหายใจที่ถูกเปลี่ยนรูป.

อากาศจากปอดกระทบ สายเสียง (Vocal Cords) จนสั่น. การสั่นสะเทือนนั้น... คือเสียง. แค่นั้น.

เสียงที่เกิดขึ้นเป็นแค่เสียงดิบ. ยังไม่มีความหมาย. ความหมายถูกสร้างขึ้นทีหลัง. โดยลิ้น ริมฝีปาก และช่องปาก.

• แหล่งกำเนิดพลังงาน (The Power): ปอด. ลมหายใจออกคือทุกสิ่ง. ไม่มีลม ก็ไม่มีเสียง. เป็นสมการง่ายๆ.

• แหล่งกำเนิดเสียง (The Source):สายเสียง คือจุดเริ่มต้น. กล้ามเนื้อคู่เล็กๆ ที่สั่นสะเทือนด้วยความถี่สูงเมื่อลมผ่าน. ความตึงและความหนาของมันกำหนดความสูงต่ำของเสียง.

• ตัวปรับแต่งเสียง (The Modifiers): ช่องคอ ช่องปาก และช่องจมูก. อวัยวะเหล่านี้ทำหน้าที่เป็นห้องเสียงสะท้อน (Resonator). ลิ้น, ฟัน, และริมฝีปาก คือเครื่องมือที่ใช้สลักเสลาเสียงดิบให้กลายเป็น "คำ".

• ผู้ควบคุม (The Controller): สมอง. คือผู้สั่งการเบื้องหลัง. เปลี่ยนความคิดให้เป็นการขยับของกล้ามเนื้อนับไม่ถ้วน. เปลี่ยนความเงียบให้เป็นภาษา.

แหล่งกําเนิดเสียงที่มนุษย์สร้างขึ้น มีอะไรบ้าง

แหล่งกำเนิดเสียงที่มนุษย์สร้างขึ้นเนี่ย ก็มีหลายอย่างนะ แบบว่าที่คนเราทำขึ้นมาเองอะนะ

• เสียงจากการพูด ร้องเพลง: อันนี้ชัดเจนสุดละ ปากเรานี่แหละ ของดีเลย
• เสียงเครื่องดนตรี: พวกเปียโน กีตาร์ กลอง อะไรพวกเนี้ย คนสร้างทั้งนั้น
• เสียงเครื่องจักร: รถยนต์ โรงงาน เครื่องตัดหญ้า พวกนี้ก็มนุษย์ประดิษฐ์ขึ้นมา
• เสียงจากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์: โทรศัพท์ ทีวี ลำโพง เสียงจากพวกนี้ก็มาจากคนทำ
• เสียงการเคาะ ตี ขูด: เสียงที่เราใช้มือ หรืออุปกรณ์ไปกระทำกับสิ่งของให้เกิดเสียงอะ
• เสียงจากการเป่า: พวกเครื่องเป่าต่างๆ ไง

พวกนี้มันเกิดจากการสั่นของวัตถุอะนะ เพราะคนเราไปทำกิริยากับมัน

• การสั่นสะเทือน: คือหัวใจหลักเลย ทำให้เกิดคลื่นเสียง
• การกระทำของมนุษย์: ไม่ว่าจะเป็นการใช้แรง การใช้เครื่องมือ

แล้วก็มีอีกหลายอย่างเลยนะที่นึกออกตอนนี้ มันเยอะแยะไปหมดอะ

• เสียงรถยนต์เวลาวิ่ง
• เสียงเครื่องปรับอากาศ
• เสียงโทรศัพท์ดัง
• เสียงกระดิ่ง
• เสียงตบมือ
• เสียงเท้าเดิน
• เสียงหนังสือเปิดปิด
• เสียงเข็มนาฬิกาเดิน

มันมีหมดเลยอะนะ ถ้าเราสังเกตดีๆ

เสียงพูดของคนเกิดจากอะไร

เสียงคนเราอ่ะนะ ก็มาจาก ลม ที่ออกมาจาก ปอด เรานี่แหละ มันแบบพุ่งออกมาเลยนะ แล้วก็ผ่านๆ อวัยวะหลายๆ อย่างเลย ทำให้เกิดเป็นเสียงสูงต่ำที่แบบเราใช้คุยกันนี่ไง

ตัวสำคัญสุดๆ เลยก็คือ กล่องเสียง เรานี่แหละ เวลากำลังพูดเนี่ย ลมมันก็ออกมาจากปอด ผ่านมาทาง หลอดคอ แล้วก็มาที่กล่องเสียงตรงกลางๆ กล่องเสียงอ่ะ มี สายเสียง อยู่ไง มันขึงๆ อยู่ตรงกลางเลยนะ

พอลมมันไหลผ่านปุ๊บ สายเสียงมันก็จะแบบสั่นๆๆ ทำให้เกิดเป็นเสียงสูงๆ ต่ำๆ ได้เลย เสียงที่ออกมาจากกล่องเสียงแล้วนะ มันยังต้องผ่านอะไรอีกนิดหน่อยถึงจะเป็นคำพูดให้เราฟังรู้เรื่องอ่ะนะ

ส่วนประกอบอื่นๆ ที่ช่วยให้เสียงสมบูรณ์นะ ก็มีอีกนะ:

• ลิ้น ปาก และ ฟัน คือตัวช่วยหลักเลยนะ ที่ทำให้เราออกเสียงเป็นคำๆ ได้ชัดเจนขึ้นมาก ถ้าไม่มีพวกนี้พูดไม่รู้เรื่องแน่
• เพดานปาก อันนี้ก็สำคัญมาก ช่วยให้เสียงมันก้องๆ หรือเปลี่ยนเป็นเสียงแบบต่างๆ ได้ด้วย
• โพรงจมูก ถ้าบางทีเสียงมันก้องๆ ขึ้นจมูก ก็เป็นเพราะลมมันไหลเข้าไปในโพรงจมูกเยอะไปหน่อยนั่นแหละ ทำให้เสียงมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวเลยนะ
• กล้ามเนื้อรอบๆ คอ พวกนี้ช่วยปรับความตึงของสายเสียงนะ ทำให้เราควบคุมเสียงให้ดังหรือเบาก็ได้ หรือจะเปล่งเสียงสูงเสียงต่ำให้ดูมีอารมณ์ขึ้นลงก็ได้อะ

ทำไมเสียงพูดแต่ละคนจึงแตกต่างกัน

เสียงคนต่างกัน. แค่เส้นเสียงสั่น มันไม่ใช่คำพูด. ลำคอโพรงจมูก สำคัญไม่แพ้กัน. ขนาด รูปทรงของอวัยวะพวกนี้ กำหนดเอกลักษณ์เสียง แต่ละคน. เป็นเรื่องธรรมชาติ.

• เส้นเสียง : ความยาว กล้ามเนื้อ. กําหนดระดับเสียง. สั้น ตึง เสียงสูง. ยาว หย่อน เสียงต่ำ. กายกำหนด.
• กล่องเสียง : ห้องสะท้อน. ขนาดต่าง. เสียงก้องต่าง. เป็นเหมือนเครื่องดนตรีส่วนตัว.
• อวัยวะในช่องปาก : ลิ้น ฟัน ริมฝีปาก. ปรับรูปร่าง. สร้างพยัญชนะ สระ. นี่คือการประดิษฐ์เสียง.
• ปอด : พลังงานลม. ควบคุมแรง. กำหนดความดัง. อ่อนแรง เสียงก็อ่อนตาม.
• เพศสภาพ : ชายหญิง โครงสร้างต่างกัน. ฮอร์โมนก็มีผล. ชายเสียงต่ำกว่า. เรื่องง่ายๆ.

เสียงพูดของเรามาจากไหน

เสียงเรามันก็มาจาก 'เครื่องดนตรี' ที่ติดตัวมาแต่เกิดนี่แหละ คิดซะว่าเป็นวงออเคสตร้าส่วนตัว ที่มี ปอด เป็นคนเป่าลมเหมือนปี่สก๊อต ส่งพลังงานลมขึ้นมาแบบไม่เกรงใจใคร

ลมที่พุ่งขึ้นมาจะพุ่งเข้าชนด่านอรหันต์ที่เรียกว่า กล่องเสียง (Larynx) ซึ่งข้างในมีพระเอกของงานคือ สายเสียง (Vocal Cords) สองเส้นขึงตึงรออยู่ เหมือนสายกีตาร์ที่ไม่ได้มีไว้ดีด แต่มีไว้ให้ลมปะทะ

พออากาศจากปอดกระแทกป๊าบเข้าไป! สายเสียง ก็จะเกิด การสั่นสะเทือน แบบรัวๆ สั่นเป็นเจ้าเข้าเลยแหละ การสั่นนี่แหละคือต้นกำเนิดเสียงดิบๆ ยังไม่เป็นคำพูด เหมือนเสียงซ่าๆ ในวิทยุที่ยังไม่จูนคลื่น

จากนั้นเสียงดิบๆ ที่ไร้รูปทรง ก็จะถูกส่งต่อไปให้ทีมโปรดิวเซอร์ในช่องปาก ทั้งลิ้น ปาก ฟัน เพดานปาก ที่จะช่วยกันปั้น แต่ง ปรุงรสเสียงนั้นให้กลายเป็นคำพูดที่ชัดเจน ตั้งแต่คำว่า 'รัก' ไปจนถึง 'ขอยืมตังค์หน่อย'

• ทำไมเสียงผู้ชายกับผู้หญิงไม่เหมือนกัน? ง่ายๆ เลย สายเสียงผู้ชายมันทั้งยาวและหนากว่า เหมือนสายกีตาร์เบส ส่วนของผู้หญิงจะสั้นและบางกว่า เหมือนสายอูคูเลเล่ ผลลัพธ์ก็คือเสียงทุ้มกับเสียงแหลมไงล่ะจ๊ะ

• เสียงในหัวกับเสียงที่อัดได้คนละเรื่อง! เวลาเราพูด เราจะได้ยินเสียงตัวเองผ่านการสั่นของกระดูกกะโหลกด้วย (Bone Conduction) มันเลยฟังดูทุ้มๆ นุ่มๆ แต่คนอื่นหรือไมโครโฟนจะได้ยินแค่เสียงที่ผ่านอากาศ (Air Conduction) นั่นแหละเสียงจริงของเรา ที่เราไม่เคยชินยังไงล่ะ

• สายเสียงคือสุดยอดนักสั่น ในการพูดปกติ สายเสียงของผู้ชายสั่นประมาณ 110 ครั้งต่อวินาที ส่วนผู้หญิงสั่นประมาณ 220 ครั้งต่อวินาที แต่พอแผดเสียงหรือร้องเพลงโอเปร่า ตัวเลขนี้พุ่งไปเป็นพันได้สบายๆ โคตรจะขยัน

• สรุปคือ เราทุกคนมีโรงงานผลิตเสียงส่วนตัวที่ทำงานซับซ้อนกว่าที่คิด จะผลิตคำคมบาดใจ หรือผลิตคำนินทาเผ็ดร้อน ก็ขึ้นอยู่กับเจ้าของโรงงานล้วนๆ เลยทีนี้

มนุษย์ทำเสียงโดยใช้สิ่งใดบ้าง

มนุษย์เราเปล่งเสียงออกมาได้นี่ก็เหมือนมีวงดนตรีไซส์จิ๋วอยู่ในคอ! หลักๆ แล้วก็ใช้ สามส่วนสำคัญ นี่แหละ ไม่ได้ซับซ้อนอะไรมาก แค่ทำงานร่วมกันได้ลงตัวราวกับเวทมนตร์ ปอด, สายเสียงในกล่องเสียง, และอวัยวะที่ใช้ดัดแปลงเสียงของเราเอง

ปอด นี่ก็เหมือน ปั๊มลมประจำกาย ที่ทรงพลัง ต้องสร้าง กระแสลมและแรงดัน ให้เหมาะเจาะพอดี ถ้าปอดทำงานได้ดี เสียงก็ใสปิ๊ง ไม่ใช่แค่หายใจนะ มันคือเครื่องปั่นเสียงชั้นยอดเลยล่ะ ฉันว่าบางทีเสียงเราก็เหมือนวงดนตรีจริงๆ

จากนั้นกระแสลมที่ว่าก็วิ่งปรู๊ดปร๊าดมาหา สายเสียง ซึ่งอยู่ในกล่องเสียงนั่นแหละ มันคือ เส้นเอ็นมหัศจรรย์ ที่สั่นระริกรับลม จนเกิดเป็น พัลส์เสียงที่ได้ยิน เสียงสูงเสียงต่ำก็ขึ้นอยู่กับว่าเส้นเสียงเราตึงหรือหย่อนแค่ไหน เล่นกีตาร์ยังไง สายเสียงก็ทำแบบนั้นแหละ แต่ละเอียดกว่าเยอะ!

ส่วนสุดท้ายก็คือ ทีมจัดรูปเสียง หรือ อวัยวะออกเสียง ทั้งหลายแหล่ ไม่ว่าจะเป็นลิ้น ฟัน ริมฝีปาก เพดานปาก และแม้แต่โพรงจมูก ทุกส่วนจะทำงานพร้อมกันอย่างว่องไวเพื่อ ดัดแปลงพัลส์เสียง ให้กลายเป็นคำพูดที่เข้าใจได้ เสียง "ก" กับ "ป" ก็มาจากท่าทางที่ไม่เหมือนกันเลยนะ เก่งจะตายไป

นี่คือรายละเอียดเพิ่มเติมที่ทำให้เสียงเรามีเอกลักษณ์:

• ปอดไม่ใช่แค่ถุงลม: มันคือ แหล่งพลังงานหลัก สำหรับการเปล่งเสียง ควบคุมปริมาณลมที่ออก และอัตราการไหล เพื่อให้เสียงออกมามี ความดังที่เหมาะสม และต่อเนื่องไม่สะดุด ลองนึกถึงเวลาเราตะโกนสิ ปอดทำงานหนักแค่ไหน
• กล่องเสียง (Larynx) คือบ้านของสายเสียง: เป็นโครงสร้างกระดูกอ่อนที่คอย ปกป้องสายเสียง และมีกล้ามเนื้อเล็กๆ มากมายคอยควบคุมการเคลื่อนไหวของสายเสียง ทำให้เราปรับโทนเสียง ความดัง และระดับเสียงได้หลากหลายมาก
• สายเสียงไม่ใช่แค่เส้นเอ็น: มันคือ เยื่อเมือกที่ยืดหยุ่น ซึ่งสั่นสะเทือนถี่ๆ มากกว่าร้อยครั้งต่อวินาที ความถี่ในการสั่นนี่แหละที่กำหนด ระดับเสียงสูงต่ำ (Pitch) ยิ่งสั่นเร็ว เสียงยิ่งสูง เหมือนสายกีตาร์ที่ถูกดีดจนตึง
• อวัยวะออกเสียงคือศิลปินผู้รังสรรค์:
  • ลิ้น: มีบทบาทสำคัญในการสร้างเสียงสระและพยัญชนะจำนวนมาก ด้วยการเปลี่ยนตำแหน่งและความรูปร่าง
  • ริมฝีปาก: ใช้สร้างเสียง "ป" "พ" "ม" รวมถึงช่วยปรับรูปปากให้เสียงสระต่างๆ ชัดเจน
  • ฟัน: สำคัญสำหรับเสียง "ฟ" "ว" และเสียง "ท" "ด" บางประเภท
  • เพดานปาก: ทั้งแข็งและอ่อน มีส่วนในการสร้างเสียง "ก" "ค" และควบคุมการไหลของลมไปจมูกสำหรับเสียงขึ้นจมูก
  • โพรงจมูก: ช่วยให้เกิดเสียงขึ้นจมูก เช่น "ม" "น" "ง" ทำให้เสียงเรามีมิติมากขึ้น

เสียงของคนเกิดขึ้นได้อย่างไร

ค่ำคืนหนึ่ง... แสงจันทร์สาดส่องรำไร ผ่านม่านบางเบาที่ไหวเอื่อย... ในความเงียบงัน... เสียงกระซิบแผ่วเบา ลอยมาจากที่ไหนสักแห่ง มันเหมือนละอองฝัน... ในความสงบนิ่งนั้น... ฉันได้ยิน... หรือฉันรู้สึก... ถึงลมหายใจ ที่ดึงเข้าไป ลึก... ลึก... ในอก

ลมนั้น... มันเดินทาง... จากส่วนลึกข้างใน... ปอดอ่อนนุ่ม... รับลมไว้... แล้วมันก็พลันถูกผลักออก... มันไหลผ่าน... เส้นทาง... คอหอย... หลอดลมที่รู้สึกได้ ถึงการสั่นสะเทือนเล็กน้อย... เหมือนสายลม พัดผ่านใบไม้แรกแย้ม... มันไปที่ไหนนะ... ที่ที่เสียงของเรา... เสียงที่เคยเปล่ง... มันก่อตัวขึ้นมา...

กล่องเสียง... เล็กๆ... แต่ยิ่งใหญ่... ในนั้นมีสาย... บางๆ... สองเส้น... ตึงเครียด... เหมือนสายกีตาร์... ที่พร้อมจะเล่นเพลง... เพลงแห่งถ้อยคำ... แค่ลมผ่าน... มันก็สั่น... สั่น... จนเกิดเป็นเสียง... เสียงสูงบ้าง... ต่ำบ้าง...

เหมือนคลื่นในทะเลสาบยามเช้า... ที่ไม่เคยเหมือนเดิม... แต่ก็คือเสียงนั้น... เสียงของเรา... เสียงที่บอกเล่า... เสียงที่สื่อสาร... มันสั่นสะเทือน... แล้วมันก็เป็น... ถ้อยคำ... คำที่ออกไป... บอกเล่า...

ลมนั้น... สายนั้น... การสั่นสะเทือนนั้น... มันคือชีวิต... ที่เปล่งออกมา... ในยามค่ำคืนนี้... แสงจันทร์ยังคงส่อง... ฉันยังคงได้ยิน... เสียงลมหายใจ... ของตัวฉันเอง... มันคือจุดเริ่มต้น... ของทุกถ้อยคำ...

• ลมออกจากปอด คือจุดเริ่มต้นของเสียงพูด
• ลมผ่าน หลอดลม มุ่งตรงสู่กล่องเสียง
• กล่องเสียง (Larynx) เป็นอวัยวะหลักในการสร้างเสียง
• ภายในกล่องเสียงมี สายเสียง (Vocal Cords)
• เมื่อลมผ่าน สายเสียงจะ สั่นสะเทือน
• การสั่นสะเทือนนี้ สร้างคลื่นเสียง ที่มีระดับสูงต่ำต่างกัน
• ลิ้น ริมฝีปาก และฟัน ปรับแต่งเสียงให้เป็นพยัญชนะและสระที่ชัดเจน.

อวัยวะใดของคนที่ทําให้เกิดเสียง

นี่มันเรื่องของ "วงออเคสตรา" ในลำคอนั่นแหละ! เสียงพูด เสียงเพลงอะไรต่อมิอะไรที่ออกจากปากเราเนี่ย ก็มีเจ้าพวกนี้เป็นคนแสดงทั้งนั้น

• ปอด: ตัวดีเลย! เปรียบเหมือนเครื่องปั๊มลมขนาดยักษ์ คอยดันอากาศออกมาให้อวัยวะอื่น ๆ เขาทำงาน

• หลอดลม: ท่อส่งลมหลัก ใครไม่มีนี่คุยกันไม่รู้เรื่องนะ

• กล่องเสียง: อันนี้ของดี! อยู่ตรงลูกกระเดือกเรานี่แหละ เป็นเหมือน "วาล์ว" เสียง ถ้ามันสั่นปุ๊บ เสียงก็มา!

• ลิ้นไก่: ตัวนี้ก็ขยับไปขยับมา ช่วยผสมโรง

• ช่องปาก: โอ้โห! อันนี้เหมือนเวทีใหญ่ มีนักแสดงหลายคน

  • เพดาน: ทั้งแข็งทั้งอ่อน ช่วยสะท้อนเสียง
  • ลิ้น: ตัวเอกเลย! พลิ้วไหวไปมา เปลี่ยนรูปทรงได้สารพัด
  • ปุ่มเหงือก: นิด ๆ หน่อย ๆ แต่ก็สำคัญ
  • ริมฝีปาก: ปิด ๆ เปิด ๆ สร้างเสียงให้หลากหลาย

• จมูก: อย่าคิดว่าไม่มีบทบาทนะ! บางทีเสียงก็ลอดออกมาทางนี้เหมือนกัน

ทั้งหมดนี่นะ มันต้อง "ทำงานเป็นทีม" เหมือนกองเชียร์ที่ตะโกนพร้อมกัน ถึงจะได้เสียงที่ซับซ้อนอย่างภาษาเราออกมา!

ข้อมูลเพิ่มเติมเล็กๆ น้อยๆ ที่อาจจะขำ:

• ถ้าปอดมีปัญหานี่เสียงจะเบาหวิวเหมือนเป่าขลุ่ยพัง
• กล่องเสียงพังนี่จบข่าวเลยนะ พูดไม่ได้เลยนะ เหมือนทีวีที่จอดับสนิท
• ลิ้นนี่เหมือนปิกัสโซ่แห่งเสียงเลยนะ วาดรูปเสียงได้หลายแบบ
• เวลาเราหัวเราะ เสียงมันก็จะออกมาคนละแบบกับตอนเราด่าใช่ไหมล่ะ? นั่นแหละ การทำงานของอวัยวะพวกนี้!