การพัฒนาสุขภาพทั้ง 4 ด้านมีอะไรบ้าง

สุขภาพมีองค์ประกอบ 4 ส่วนคืออะไรบ้าง

อืมมม สุขภาพ 4 ด้านใช่มั้ย งงๆ นึกไม่ออกเลย สมองตื้อจัง

• ทางกาย นี่ง่ายสุด คือแข็งแรงปึ๋งปั๋ง ไม่มีโรคภัยไข้เจ็บ แบบไม่เป็นโรคหัวใจ โรคมะเร็ง อุ๊ย ปีนี้ ฉันตรวจสุขภาพ หมอบอกคอเลสเตอรอลสูงนิดหน่อย ต้องระวัง กินผักเยอะๆ งั้นๆ ปีที่แล้วไม่เป็นนะ แปลกจัง

• ทางจิต อืมมม นี่แหละยาก คือมีความสุข ใจเย็น ไม่เครียด แต่ฉันเครียดบ่อยนะ กับงาน กับเงิน กับอะไรหลายๆอย่าง ต้องหาวิธีจัดการ ลองนั่งสมาธิดู ได้ผลบ้าง ไม่ได้ผลบ้าง มันก็วนๆไป

• ทางปัญญา นี่ก็สำคัญนะ การเรียนรู้ การพัฒนาตัวเอง ฉันกำลังเรียนภาษาญี่ปุ่นอยู่ อยากไปเที่ยวญี่ปุ่น แต่ยังไม่ค่อยเก่งเท่าไหร่ ต้องขยันกว่านี้ อ่านหนังสือเยอะๆ ดูซีรีย์ญี่ปุ่นด้วย

• ทางสังคม มีความสัมพันธ์ที่ดีกับคนรอบข้าง ฉันมีเพื่อนสนิทสองสามคน ครอบครัวก็สำคัญ แต่บางทีก็ทะเลาะกับแม่บ่อย เรื่องเล็กๆน้อยๆ ต้องปรับปรุง ฮืออ ชีวิต

ปีนี้ฉันเน้นสุขภาพมากขึ้น ออกกำลังกายบ้าง แต่ก็ยังไม่สม่ำเสมอเท่าไหร่ ต้องพยายาม อยากมีสุขภาพดี แบบครบทุกด้านเลย เป้าหมายสูงส่งมาก แต่ก็ต้องลองดู สู้ๆ

กระบวนการพัฒนาสุขภาพของตนเองและครอบครัว 5 ขั้นตอนมีอะไรบ้าง

พัฒนาสุขภาพตนเองและครอบครัว: เส้นทางสู่ความแข็งแรงที่ยั่งยืน

• วางแผนอาหาร: เน้นโปรตีนคุณภาพสูง ผักผลไม้หลากสี ลดแปรรูป ปีนี้ผมปรับลดแป้งและน้ำตาลลงอย่างมาก ผลลัพธ์ชัดเจน

• เสริมสร้างสติปัญญา: ฝึกฝนทักษะใหม่ อ่านหนังสือ เล่นเกมกระดาน พัฒนาความจำ จำเป็นต่อการอยู่รอดในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

• พักสายตา: กำหนดเวลาใช้จอ ทุกๆ ชั่วโมงควรพัก 10 นาที ใช้กฎ 20-20-20 (มองวัตถุระยะ 20 ฟุต เป็นเวลา 20 วินาที ทุกๆ 20 นาที) ผมใช้เทคนิคนี้ตั้งแต่ปีที่แล้ว

• ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ: เลือกกิจกรรมที่ชอบ อย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน ความสม่ำเสมอสำคัญกว่าความเข้มข้น อย่าลืม Warm up และ Cool down

• พักผ่อนอย่างเพียงพอ: นอนหลับ 7-8 ชั่วโมงต่อคืน คุณภาพการนอนสำคัญกว่าปริมาณ ปีนี้ผมปรับเวลาเข้านอนเป็นเวลาเดียวกันทุกวัน นอนหลับสนิทขึ้น

สุขภาพที่ดี ขึ้นอยู่กับการกระทำ ไม่ใช่แค่ความปรารถนา

สุขภาวะ 4 ด้านประกอบด้วยอะไรบ้าง

สุขภาวะ 4 ด้านหลักๆ ประกอบด้วย:

• สุขภาพทางกาย: หมายถึงภาวะร่างกายที่แข็งแรง ปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ เช่น โรคไม่ติดต่อเรื้อรังอย่างโรคอ้วน ความดันโลหิตสูง เบาหวาน (ข้อมูล ณ ปี 2566 แสดงให้เห็นอัตราผู้ป่วยโรค NCDs เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง) การดูแลสุขภาพทางกายที่ดี ต้องเริ่มจากการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และพักผ่อนให้เพียงพอ จริง ๆ แล้ว การมีสุขภาพกายที่ดี ไม่ใช่แค่ปราศจากโรค แต่รวมถึงความสมบูรณ์ของระบบต่างๆ ในร่างกายด้วยนะ

• สุขภาพทางจิต: คือภาวะสมดุลทางอารมณ์ ความรู้สึก และความคิด ความสามารถในการรับมือกับความเครียดและปัญหาต่างๆ ในชีวิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ ปีนี้ ผมสังเกตเห็นคนรุ่นใหม่ให้ความสำคัญกับเรื่องนี้มากขึ้น พวกเขามีการพูดคุยเรื่องสุขภาพจิตเปิดเผยกว่าเมื่อก่อนมาก การฝึกสติหรือการทำกิจกรรมที่ชอบ เป็นวิธีการดูแลสุขภาพจิตที่ดี อย่างน้อยๆ ก็ทำให้เราผ่อนคลายลงได้บ้าง

• สุขภาพทางปัญญา: หมายถึงความสามารถในการเรียนรู้ การคิด การแก้ปัญหา และการปรับตัวให้เข้ากับสถานการณ์ต่างๆ การพัฒนาความรู้ ทักษะ และสติปัญญาอย่างต่อเนื่อง ถือเป็นการลงทุนระยะยาวที่คุ้มค่า การอ่านหนังสือ การเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ แม้กระทั่งการเล่นเกมบางประเภท ก็ช่วยกระตุ้นสมองได้นะ ส่วนตัวผมเชื่อว่า การเรียนรู้ไม่มีวันสิ้นสุด ยิ่งเรียนรู้ ยิ่งเปิดโลกทัศน์กว้างขึ้น

• สุขภาพทางสังคม: หมายถึงความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้อื่น ความสามารถในการสร้างและรักษาความสัมพันธ์ที่แข็งแรง รวมถึงการมีส่วนร่วมในสังคม การมีเพื่อนที่ดี ครอบครัวที่อบอุ่น หรือแม้แต่การมีส่วนร่วมในชุมชน ล้วนส่งผลต่อสุขภาพทางสังคมทั้งสิ้น การมีปฏิสัมพันธ์ที่ดีกับผู้อื่น ช่วยลดความเหงาและเพิ่มความสุขได้ บางที การมีสังคมที่ดี อาจสำคัญกว่าที่คิดเสียอีก

สุขภาพแบบองค์รวม คือการบูรณาการสุขภาพทั้ง 4 ด้านเข้าด้วยกัน เพราะแต่ละด้านมีความเชื่อมโยงสัมพันธ์กัน การดูแลสุขภาพอย่างองค์รวม จึงเป็นแนวทางที่ยั่งยืนและนำไปสู่คุณภาพชีวิตที่ดีอย่างแท้จริง

4 มิติของการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมมีอะไรบ้าง

เรื่องสุขภาพเนี่ยนะ บอกเลยว่าฉันเพิ่งไปตรวจสุขภาพประจำปีที่ รพ.กรุงเทพ เมื่อเดือนมีนาคมที่ผ่านมา หมอเน้นเรื่องการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมนี่แหละ จำได้แม่นเลย เพราะหมอเขียนไว้ในใบส่งตรวจด้วย แกบอกว่ามันมี 4 มิติหลักๆ คือ

• กาย (Physical Health): นี่แหละที่เราเข้าใจกันง่ายๆ คือเรื่องร่างกายแข็งแรง ไม่มีโรคภัยไข้เจ็บ หมอตรวจเลือด วัดความดัน ชั่งน้ำหนัก ฉันน้ำหนักขึ้นมา 3 กิโล เซ็งมาก ต้องลดน้ำหนักแล้ว หมอสั่งยาปรับความดันด้วย แต่ก็ไม่ต้องทานทุกวัน เครียดนิดหน่อย แต่ก็ดีที่รู้ตัวก่อน

• จิต (Mental Health): ตรงนี้สำคัญมากนะ ฉันรู้สึกกดดันเรื่องงานมาตลอด นอนไม่ค่อยหลับ หมอถามเยอะมาก เกี่ยวกับอารมณ์ ความเครียด นอนดึกบ่อยๆ นี่แหละที่ต้องปรับปรุง รู้สึกเหมือนโดนสะกิดเลย

• สังคม (Social Health): ตรงนี้หมอถามเรื่องครอบครัว เพื่อน สังคมรอบข้าง ถามว่าฉันมีเพื่อนสนิทกี่คน ฉันตอบไปว่าไม่เยอะ เพื่อนสนิทจริงๆก็มีแค่สองสามคน หมอบอกให้ฉันพยายามมีปฏิสัมพันธ์กับคนรอบข้างมากขึ้น หาเวลาไปเที่ยวบ้าง ผ่อนคลายบ้าง

• ปัญญาหรือจิตวิญญาณ (Spiritual Health): อันนี้คือสิ่งที่ฉันไม่ค่อยได้คิดถึงเลย หมอถามว่าฉันทำอะไรที่ทำให้รู้สึกสงบ ฉันตอบไม่ออกเลย บอกได้แค่ว่าฉันชอบฟังเพลง หมอแนะนำให้ฉันหาเวลาทำกิจกรรมที่ทำให้รู้สึกผ่อนคลาย เช่น การทำสมาธิ โยคะ หรืออะไรก็ได้ที่ทำให้จิตใจสงบ

ฉันจำได้ว่า พ.ร.บ. สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2550 กำหนดนิยามของสุขภาพไว้คล้ายๆ กัน คือเป็นภาวะที่มีความพร้อมสมบูรณ์ทั้ง 4 ด้านนี้ เชื่อมโยงเป็นองค์รวม อย่างสมดุล เรียกว่า สุขภาวะ แต่ตอนนั้นฉันไม่ได้สนใจเท่าไหร่ พอมาตรวจสุขภาพคราวนี้ถึงได้รู้สึกว่ามันสำคัญจริงๆ

กระบวนการพัฒนาสุขภาพของตนเองและครอบครัว 5 ขั้นตอนมีอะไรบ้าง

โอเค มาลองดูนะ นี่เรื่องจริงเลย

1. กินดีมีสุข: เมื่อก่อนกินแต่หมูกระทะ (ยอมรับเลย!) แต่พอเริ่มแก่ตัว (30+ อ่ะนะ) รู้สึกว่าไม่ไหวแล้ว เลยเริ่มทำกับข้าวกินเองที่บ้าน ทำง่ายๆ พวกอกไก่ย่าง สลัดผัก ซื้อของจากตลาดสดแถวบ้าน (ตลาด อ.ต.ก. นี่ของดีจริง) กินแล้วรู้สึกตัวเบาขึ้นเยอะเลย ปีนี้ตั้งเป้าจะกินผักให้เยอะกว่าเดิมอีก!

2. สมองต้องแล่น: เมื่อก่อนดูแต่ Netflix ทั้งวัน ตอนนี้พยายามหาอะไรทำที่มันต้องใช้สมองบ้าง อย่างเช่น เล่น Sudoku (ซื้อหนังสือมาเล่นเลยนะ) หรือไม่ก็เรียนภาษาใหม่ๆ ผ่านแอป Duolingo (ตอนนี้กำลังหัดสเปนอยู่!) รู้สึกว่าหัวมันโล่งขึ้นนะ ไม่ได้ตันๆ เหมือนเมื่อก่อน

3. พักเบรคจากโลกออนไลน์: โซเชียลมีเดียมันดูดเวลาชีวิตมากกก เมื่อก่อนไถ TikTok ทั้งวัน ตอนนี้พยายามจำกัดเวลาเล่น (ตั้งนาฬิกาปลุกเตือนเลยนะ) แล้วหันไปทำกิจกรรมอย่างอื่นแทน เช่น อ่านหนังสือ (ซื้อหนังสือมาดองไว้เยอะมาก ต้องเอามาอ่านบ้างแล้ว) หรือไม่ก็ไปเดินเล่นในสวนสาธารณะแถวบ้าน (สวนลุมพินีคือที่ประจำ)

4. ขยับร่างกายบ้าง: เมื่อก่อนขี้เกียจออกกำลังกายมากกก แต่พอเริ่มปวดหลัง ปวดคอ ก็รู้ตัวว่าต้องทำอะไรสักอย่างแล้ว เลยเริ่มจากการเดินเร็วๆ รอบบ้าน (เดินวันละ 30 นาที) แล้วค่อยๆ เพิ่มเป็นวิ่งเหยาะๆ ตอนนี้เริ่มเล่นโยคะตาม YouTube บ้างแล้ว รู้สึกว่าร่างกายมันยืดหยุ่นขึ้นนะ ไม่ได้แข็งทื่อเหมือนเมื่อก่อน

5. นอนให้พอ: เมื่อก่อนนอนดึกมากกก ดูซีรีส์จนถึงตีสองตีสาม ตอนนี้พยายามปรับเวลานอนให้เร็วขึ้น (ตั้งเป้าไว้ว่าต้องนอนก่อนเที่ยงคืน) แล้วก็งดเล่นมือถือก่อนนอน (ยากมากกก แต่ต้องพยายาม!) รู้สึกว่าตื่นเช้ามาสดชื่นขึ้นนะ ไม่ได้งัวเงียเหมือนเมื่อก่อน

นี่คือ 5 อย่างที่ทำจริงๆ ในชีวิตประจำวัน อาจจะไม่ได้ทำทุกวันเป๊ะๆ แต่ก็พยายามทำให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้!

• สถานที่: ตลาด อ.ต.ก., สวนลุมพินี
• แอป: Duolingo, YouTube
• ความรู้สึก: ตัวเบาขึ้น, หัวโล่ง, ร่างกายยืดหยุ่น, สดชื่น
• เป้าหมายปีนี้: กินผักให้เยอะกว่าเดิม
• ปัญหา: ติดโซเชียล, นอนดึก

การดูแลสุขภาพของตนเองและครอบครัวมีคุณค่ามากที่สุดในเรื่องใด

สุขภาพดีคือความมั่งคั่งแท้จริง ไม่ใช่เงินทอง

วางแผนสุขภาพครอบครัวดีๆ ชีวิตมันจะง่ายขึ้นเยอะ ไม่งั้นเจ็บป่วยทีไร ปวดหัวทุกที

• ลดค่าใช้จ่ายระยะยาว ฉุกเฉินน้อยลง
• สร้างความสัมพันธ์ที่ดี ช่วยกันดูแล ไม่ใช่เป็นภาระ
• ผมเองก็เคร่งเรื่องนี้ ตรวจสุขภาพประจำปี ครอบครัวผมก็เหมือนกัน ปีนี้ตรวจที่โรงพยาบาลกรุงเทพ สุขภาพดีไม่ใช่เรื่องเล่นๆ

ปีนี้ค่ารักษาพยาบาลพุ่ง วางแผนดีๆไว้ก่อน ชีวิตจะได้ไม่ลำบาก

การส่งเสริมสุขภาพ 5 กลุ่มวัย มีอะไรบ้าง

ส่งเสริมสุขภาพ 5 กลุ่มวัย: ลดความซับซ้อน เน้นแก่น

• เกิดและเติบโต: ไม่ใช่แค่เกิด แต่ต้อง "คุณภาพ"
• เด็กวัยเรียน: แข็งแรง…ฉลาด เรียบง่าย แต่ยากที่จะทำให้สำเร็จ
• วัยรุ่น: อนามัยเจริญพันธุ์ ไม่ใช่เรื่องต้องอาย แต่ต้อง "เหมาะสม"
• วัยทำงาน: สุขภาพที่พึงประสงค์ หาให้เจอ แล้วรักษามันไว้
• ผู้สูงอายุ: หลักชัย ไม่ใช่ภาระ แต่คือ "รากฐาน"

ข้อมูลเสริม:

• เกิดและเติบโตคุณภาพ: เน้นการดูแลตั้งแต่ครรภ์มารดา, พัฒนาการเด็กปฐมวัย 3-5 ปี (ข้อมูลล่าสุดจาก กรมอนามัย ปี 2567 ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของอาหารและวัคซีน)
• เด็กวัยเรียน: ส่งเสริมกิจกรรมทางกายที่เหมาะสมตามวัย (กระทรวงศึกษาธิการ เน้นย้ำการลดเวลาเรียน เพิ่มเวลากิจกรรม)
• วัยรุ่น: ให้ความรู้เรื่องเพศศึกษาอย่างถูกต้อง (สถิติการตั้งครรภ์ในวัยรุ่นยังคงสูง ข้อมูลปี 2567 จาก สธ.)
• วัยทำงาน: สร้างสมดุลชีวิตและการทำงาน ไม่ใช่แค่เงิน แต่คือ "ความสุข" (การลาออกของคนวัยทำงานเพิ่มขึ้น สะท้อนปัญหาสุขภาพจิต)
• ผู้สูงอายุ: ส่งเสริมการมีส่วนร่วมในสังคม, ดูแลสุขภาพกายใจ (จำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ต้องเตรียมพร้อมรับมือ)

ผู้สูงอายุมักมีปัญหาอะไรบ้าง

ผู้สูงอายุมักเผชิญกับปัญหาเรื่องการนอนหลับที่เปลี่ยนแปลงไป อย่างที่ว่า "เวลา" มันก็มีผลกับทุกอย่างในชีวิตเรา รวมถึงการนอนด้วย

• คุณภาพการนอนที่ลดลง: ไม่ใช่แค่หลับยาก แต่ยังตื่นบ่อย หลับไม่สนิท แล้วตื่นมาก็ไม่สดชื่น เรื่องนี้มันส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันมากจริง ๆ

• สาเหตุทางกายภาพ: ร่างกายเรามันก็เหมือนเครื่องจักร พอใช้ไปนาน ๆ มันก็ต้องมีเสื่อมโทรมไปบ้าง การเปลี่ยนแปลงของร่างกายตามวัยเลยเป็นปัจจัยหลัก

• ปัจจัยทางจิตใจ: ภาวะซึมเศร้า ความเครียด วิตกกังวล พวกนี้มันตัวร้ายเลย ทำให้การนอนหลับแย่ลงไปอีก บางทีมันก็เหมือนเงาที่คอยตามเราไปทุกที่

• อาการทางร่างกายอื่น ๆ: ปวดเมื่อย กรดไหลย้อน ปัญหาการหายใจ หรือแม้แต่โรคนอนกรน พวกนี้ก็รบกวนการนอนหลับได้ทั้งนั้น บางทีมันก็เหมือนโดมิโน พังอันนึงก็พังไปหมด

• ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน: อันนี้ก็เป็นปัญหาที่เจอบ่อย ทำให้ต้องลุกไปเข้าห้องน้ำหลายครั้ง รบกวนการนอนหลับต่อเนื่อง

• ผลข้างเคียงจากยา: ยาบางชนิดก็มีผลต่อการนอนหลับนะ ต้องระวัง

ข้อมูลเพิ่มเติม: เคยอ่านงานวิจัยที่บอกว่าการออกกำลังกายเบาๆ ตอนเช้าช่วยให้ผู้สูงอายุหลับได้ดีขึ้นนะ แต่ต้องระวังอย่าออกกำลังกายใกล้เวลานอน เพราะมันจะยิ่งทำให้นอนไม่หลับไปกันใหญ่เลย

อาการของภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุมีอะไรบ้าง

อาการซึมเศร้าในผู้สูงอายุ: เงียบเชียบ แต่กัดกิน

• นอน: มากไป น้อยไป ไม่ปกติ
• แรง: หมด. ไม่มีเหลือ.
• สนใจ: เฉยชา. ไร้ค่า.
• มั่นใจ: ศูนย์. ต่ำกว่าศูนย์.
• โทษ: ตัวเอง. เสมอ.

ความเจ็บปวดเงียบงัน รอวันปลดปล่อย.

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• KBKJ Clinic: แหล่งข้อมูลด้านสุขภาพจิต
• รักษา: สำคัญ. อย่าปล่อยผ่าน.
• ผู้สูงอายุ: เปราะบาง. ต้องการความเข้าใจ.

อะไรคือสาเหตุของอารมณ์ร้อน

อารมณ์ร้อนหรือหัวร้อน เกิดจากปัจจัยซับซ้อนหลายประการ ไม่ใช่แค่เรื่องง่ายๆอย่างที่คิด ลองวิเคราะห์ดูลึกๆนะครับ

• ปัจจัยทางชีววิทยา: ระดับฮอร์โมนในร่างกาย เช่น คอร์ติซอล (ฮอร์โมนความเครียด) ถ้าสูงเกินไป ก็อาจทำให้ควบคุมอารมณ์ได้ยาก ยิ่งถ้ามีภาวะไม่สมดุลทางเคมีในสมองด้วย ยิ่งเสี่ยง สมดุลของสารสื่อประสาทบางชนิดก็สำคัญ ผมเองเคยอ่านงานวิจัยเรื่องนี้ พบว่าการขาดสารสื่อประสาทบางชนิดเกี่ยวข้องกับอาการเหล่านี้ (ขอไม่ลงลึกมาก เดี๋ยวจะยืดยาว)

• ปัจจัยทางจิตใจ: ความเครียดเรื้อรังจากปัญหาชีวิต เช่น ความสัมพันธ์ที่ย่ำแย่ ภาระการงานหนัก ปัญหาการเงิน หรือแม้แต่ความเหงา ล้วนเป็นตัวจุดชนวนได้ทั้งนั้น บางทีความคาดหวังในตัวเองสูงเกินไป ก็ทำให้ผิดหวังง่าย แล้วก็กลายเป็นอารมณ์ร้อน อย่างที่ผมเคยเจอมาเลย ความเครียดสะสมจนระเบิดออกมา

• ปัจจัยทางสังคมและสิ่งแวดล้อม: แรงกดดันจากสังคม การถูกกระทำรุนแรง หรือแม้กระทั่งสภาพแวดล้อมที่ไม่เอื้ออำนวย เช่น เสียงดัง ความแออัด ล้วนมีส่วนทำให้คนหัวร้อนได้ บางครั้งแค่การนอนไม่พอ ก็ทำให้หงุดหงิดง่ายขึ้นแล้ว

• โรคทางจิตเวช: โรคบางอย่างเช่น โรคซึมเศร้า โรควิตกกังวล หรือโรคอารมณ์สองขั้ว ก็อาจมีอาการอารมณ์ร้อนร่วมด้วย กรณีนี้ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ อย่าพยายามแก้ปัญหาด้วยตัวเอง เพราะอาจอันตราย

เห็นไหมครับ มันไม่ได้มีแค่สาเหตุเดียว แต่เป็นการทำงานร่วมกันของหลายปัจจัย เราควรเข้าใจตัวเอง และเรียนรู้ที่จะจัดการกับอารมณ์อย่างถูกวิธี การฝึกสติ การออกกำลังกาย และการพักผ่อนให้เพียงพอ ก็ช่วยได้เยอะนะครับ แต่ถ้าหนักมาก ก็อย่าลังเลที่จะขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ ชีวิตมันมีอะไรให้เรียนรู้เยอะแยะ ไม่จำเป็นต้องแข็งแรงเสมอไป

(ข้อมูลเพิ่มเติม): ในปี 2024 งานวิจัยหลายชิ้นเน้นความสำคัญของการจัดการความเครียด โดยเฉพาะการฝึกสติและการทำสมาธิ เพื่อช่วยควบคุมอารมณ์ และมีการศึกษาเกี่ยวกับบทบาทของไมโครไบโอมในลำไส้ต่อสุขภาพจิต ซึ่งอาจมีผลต่อการควบคุมอารมณ์ด้วย แต่ยังเป็นงานวิจัยที่กำลังดำเนินอยู่ ต้องรอผลสรุปอีกสักระยะ