ค่าโลหิตจางคือเท่าไหร่

ค่าโลหิตจาง...วัดอย่างไร? รู้เท่าทันก่อนสายเกินไป

ภาวะโลหิตจาง (Anemia) เป็นปัญหาสุขภาพที่พบได้บ่อย แม้ว่าหลายคนจะคุ้นเคยกับคำว่า "โลหิตจาง" แต่ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับค่าที่บ่งบอกภาวะนี้ และสาเหตุที่ก่อให้เกิดนั้นอาจยังไม่ชัดเจน บทความนี้จะพาคุณไปทำความเข้าใจเกี่ยวกับค่าโลหิตจางและวิธีการตรวจวัด เพื่อให้คุณสามารถดูแลสุขภาพตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ

โลหิตจางคืออะไร? และวัดอย่างไร?

โลหิตจางไม่ได้เป็นโรค แต่เป็นสภาวะที่เกิดจากการมีเม็ดเลือดแดงต่ำกว่าปกติ หรือเม็ดเลือดแดงมีขนาดเล็กและมีฮีโมโกลบินต่ำ ส่งผลให้ร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ จึงทำให้เกิดอาการต่างๆ เช่น อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย หน้าซีด ใจสั่น หายใจหอบ และอาจมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น เวียนศีรษะ ปวดศีรษะ มือเท้าชา ฯลฯ

ค่าโลหิตจางไม่ได้มีค่าตายตัว แต่ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น เพศ อายุ และวิธีการตรวจวัด อย่างไรก็ตาม แพทย์มักจะใช้ค่าฮีโมโกลบิน (Hemoglobin; Hb) และค่าเฮมาทอคริต (Hematocrit; Hct) เป็นตัวชี้วัดหลัก โดยทั่วไปค่าปกติของฮีโมโกลบินจะมีดังนี้:

• ผู้ชาย: 13.5-17.5 กรัม/เดซิลิตร (g/dL)
• ผู้หญิง: 12.0-15.5 กรัม/เดซิลิตร (g/dL)
• เด็กและทารก: ค่าปกติจะแตกต่างกันไปตามช่วงอายุ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อทราบค่าอ้างอิงที่ถูกต้อง

ค่าเฮมาทอคริตจะแสดงปริมาณของเม็ดเลือดแดงเทียบกับปริมาตรเลือดทั้งหมด ค่าปกติโดยทั่วไปอยู่ที่:

• ผู้ชาย: 41-50%
• ผู้หญิง: 36-48%

หากค่าฮีโมโกลบินหรือเฮมาทอคริตต่ำกว่าค่าปกติ อาจบ่งชี้ว่ามีภาวะโลหิตจาง แต่การวินิจฉัยภาวะโลหิตจางจะต้องอาศัยการตรวจร่างกาย ประวัติสุขภาพ และการตรวจเลือดเพิ่มเติม เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง เช่น การขาดธาตุเหล็ก การขาดวิตามินบี12 การขาดกรดโฟลิก โรคธาลัสซีเมีย โรคเม็ดเลือดแดงรูปเคียว หรือภาวะอื่นๆ ที่อาจส่งผลต่อการสร้างเม็ดเลือดแดง

การป้องกันและการรักษา

การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ครบ 5 หมู่ โดยเฉพาะอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง เช่น เนื้อแดง ตับ ถั่ว ผักใบเขียว และอาหารที่มีวิตามินบี12 และกรดโฟลิก เช่น ตับ เนื้อสัตว์ นม ไข่ เป็นการป้องกันภาวะโลหิตจางได้วิธีหนึ่ง

หากมีอาการที่สงสัยว่าเป็นภาวะโลหิตจาง เช่น อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย หน้าซีด ควรไปพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและรับการรักษาที่เหมาะสม การรักษาจะขึ้นอยู่กับสาเหตุของโลหิตจาง อาจรวมถึงการรับประทานยาเสริมธาตุเหล็ก วิตามินบี12 หรือกรดโฟลิก หรืออาจต้องรักษาโรคอื่นๆ ที่เป็นสาเหตุของภาวะโลหิตจางด้วย

อย่าละเลยอาการ การตรวจสุขภาพเป็นประจำและการปรึกษาแพทย์เมื่อมีอาการผิดปกติ เป็นวิธีที่ดีที่สุดในการดูแลสุขภาพและป้องกันภาวะโลหิตจาง