ปลายประสาทอักเสบเกิดจากสาเหตุใด

ปลายประสาทอักเสบเกิดจากสาเหตุใด: 5 ปัจจัยหลัก

ความเข้าใจที่ถูกต้องว่า ปลายประสาทอักเสบเกิดจากสาเหตุใด ช่วยให้ผู้ป่วยสามารถดูแลสุขภาพตนเองได้อย่างเหมาะสมและทันท่วงที การทราบถึงปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ที่ส่งผลกระทบต่อระบบประสาทเป็นก้าวแรกที่สำคัญในการลดความรุนแรงของโรค เรียนรู้ปัจจัยต้นเหตุเพื่อป้องกันความเสียหายของเส้นประสาทในระยะยาวและรักษาคุณภาพชีวิตที่ดีเอาไว้

ปลายประสาทอักเสบเกิดจากสาเหตุใด

การที่เรารู้สึกชา หรือปวดแสบปวดร้อนตามปลายมือปลายเท้าบ่อยๆ อาจเป็นสัญญาณว่าระบบประสาทกำลังส่งเสียงเตือน ปลายประสาทอักเสบไม่ได้เกิดจากสาเหตุเดียว แต่เป็นผลมาจากหลายปัจจัยที่ทำลายเส้นประสาทส่วนปลาย

หากคุณกำลังสงสัยว่าอาการชาที่เป็นอยู่มาจากไหน สิ่งสำคัญคือต้องเข้าใจว่าเส้นประสาทนั้นเปราะบางและไวต่อการเปลี่ยนแปลงภายในร่างกายเรามากแค่ไหน มาดูกันว่าปัจจัยใดบ้างที่เป็นตัวการหลัก

กลุ่มโรคเรื้อรังตัวการสำคัญ

โรคเบาหวานเป็นสาเหตุอันดับหนึ่งของภาวะนี้ ระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงเกินไปนานๆ จะเข้าไปทำลายหลอดเลือดที่มาหล่อเลี้ยงเส้นประสาท ทำให้เส้นประสาทขาดอาหารและออกซิเจน

นอกจากเบาหวานแล้ว โรคที่เกี่ยวข้องกับภูมิคุ้มกันก็มีผลมาก ตัวอย่างเช่น โรคข้อรูมาตอยด์หรือโรคพุ่มพวง (SLE) ที่ภูมิคุ้มกันทำงานผิดพลาดและหันมาโจมตีเนื้อเยื่อตัวเอง รวมถึงเส้นประสาทด้วย

โภชนาการและการใช้ชีวิต

หลายคนมองข้ามเรื่องการขาดวิตามิน โดยเฉพาะวิตามินกลุ่มบี ทั้งบี 1 บี 6 และบี 12 ซึ่งทำหน้าที่เป็นเชื้อเพลิงสำคัญในการบำรุงเส้นประสาท เมื่อขาดไป การทำงานของเส้นประสาทจะติดขัดทันที

การดื่มแอลกอฮอล์ก็เป็นอีกประเด็นที่ต้องระวัง สารพิษในแอลกอฮอล์จะเข้าไปทำลายเส้นประสาทโดยตรง อีกทั้งคนที่ดื่มหนักมักจะมีปัญหาเรื่องสารอาหารไม่เพียงพอ ทำให้เส้นประสาทเสื่อมสภาพเร็วขึ้น มากกว่าคนปกติ ^[1]

อาการแบบไหนที่ต้องระวัง

คนส่วนใหญ่เริ่มต้นด้วยอาการชาที่ปลายนิ้วมือหรือนิ้วเท้า คล้ายกับใส่ถุงมือถุงเท้า บางคนเล่าว่ารู้สึกเหมือนโดนไฟช็อต หรือปวดแสบปวดร้อนตอนกลางคืน

ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับอาการชา

อย่าเพิ่งตื่นตระหนกว่านี่คือสัญญาณของอัมพฤกษ์อัมพาต อาการของ ปลายประสาทอักเสบมักจะค่อยเป็นค่อยไปและเริ่มจากจุดปลายสุดของร่างกาย แต่หากคุณเริ่มรู้สึกอ่อนแรง เดินเซ หรือทำของหลุดมือบ่อยๆ นั่นแหละคือเวลาที่ต้องหาหมอ

เปรียบเทียบอาการ: ปลายประสาทอักเสบ vs กระดูกทับเส้น

หนึ่งในความสับสนที่พบบ่อยที่สุดคือการแยกอาการของโรคทั้งสองนี้ไม่ออก ซึ่งส่งผลต่อการรักษาที่ผิดจุด

ข้อแตกต่างระหว่างปลายประสาทอักเสบและกระดูกทับเส้น

ปลายประสาทอักเสบ

• ชาสมมาตร (เป็นทั้งสองข้าง เช่น สองมือหรือสองเท้าพร้อมกัน)

• เริ่มที่ปลายนิ้วมือนิ้วเท้า แล้วค่อยๆ ลามขึ้นมา

• ปวดแสบ ปวดร้อน เหมือนโดนไฟช็อต

กระดูกทับเส้นประสาท

• มักเป็นข้างเดียว หรือเป็นเฉพาะจุดตามแนวเส้นประสาทที่ถูกกด

• ปวดร้าวจากหลังลงไปขา หรือจากคอลงไปแขน

• ปวดเหมือนไฟฟ้าช็อตแบบรุนแรง หรือปวดตื้อๆ ลึกๆ

ประสบการณ์ของคุณสมชาย: จากอาการชาที่มองข้าม

สมชาย พนักงานบัญชีวัย 45 ปี เริ่มรู้สึกชาที่ปลายนิ้วเท้าตอนเย็นหลังเลิกงาน เขาคิดว่าแค่รองเท้าคับเกินไปจึงไม่ได้สนใจ แม้บางวันจะรู้สึกปวดแปลบเหมือนไฟช็อตเวลาเดิน

เขาพยายามลองเปลี่ยนรองเท้าและแช่เท้าด้วยน้ำอุ่น แต่ผลที่ได้คืออาการไม่ได้ดีขึ้น แถมยังเริ่มมีอาการมือชาตอนตื่นนอน จนหยิบจับแก้วกาแฟทำหลุดมือหลายครั้ง

จุดเปลี่ยนคือตอนที่เขาไปตรวจสุขภาพประจำปี หมอสั่งเจาะเลือดและพบว่าระดับน้ำตาลในเลือดสูงกว่าเกณฑ์มาก ซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำลายเส้นประสาทมาตลอดโดยไม่รู้ตัว

หลังจากปรับอาหารและกินยารักษาเบาหวาน อาการชาลดลงประมาณ 60% ในช่วง 4 เดือนแรก สมชายบอกว่าการรู้สาเหตุที่แท้จริงช่วยให้เขาไม่ต้องนั่งเดาและกังวลว่าจะอัมพาต