ผ่าตัดใหญ่กับผ่าตัดเล็กต่างกันยังไง

ผ่าตัดมีกี่ประเภท

ผ่าตัดเนี่ยนะ! เยอะแยะไปหมด! จะให้จำหมดเหรอเนี่ย แต่ถ้าจะให้แบ่งแบบง่ายๆ สไตล์ป้าข้างบ้าน ก็มีแค่สองแบบหลักๆ นี่แหละ!

• ผ่าตัดเล็ก (Minor surgery): แบบนี้คล้ายๆ ไปตัดเล็บที่ร้านตัดผม แค่จิ๊บๆ ไม่ต้องนอนโรงบาลเป็นอาทิตย์ เสร็จแล้วกลับบ้านได้เลย! อย่างเช่น ตัดเนื้องอกเล็กๆ ที่ผิวหนัง กรีดหนอง เอาซีสต์ออก หรือแม้แต่ผ่าตัดจี้หูด ตาปลา (อันหลังนี่ เจ็บกว่าที่คิดเยอะนะ บอกเลย!) ปีนี้กระแสการผ่าตัดเสริมจมูกแบบเล็กๆ ก็มาแรงอยู่นะ เพื่อนผมไปทำมา บอกสวยขึ้นเยอะ!

• ผ่าตัดใหญ่ (Major surgery): นี่แหละของจริง! ต้องเตรียมตัวเตรียมใจ นอนโรงพยาบาลหลายวัน แผลก็ใหญ่ เจ็บก็มาก เสียเลือดก็เยอะ ต้องผ่าตัดแบบนี้ก็เพราะป่วยหนักหน่อย เช่นผ่าตัดเปลี่ยนหัวใจ ตัดไส้ติ่งอักเสบ(อันนี้ก็เจ็บนะ เคยโดนมาแล้ว) หรือผ่าตัดมะเร็ง ปีนี้มีข่าวว่าการผ่าตัดแบบ minimally invasive surgery หรือผ่าตัดแผลเล็กกำลังได้รับความนิยมมากขึ้น เพราะแผลเล็กกว่า เจ็บน้อยกว่า แต่ก็แพงกว่านิดนึงนะ

เอาจริงๆ ประเภทของการผ่าตัด มันละเอียดกว่านี้เยอะ แต่ถ้าจะให้มาบรรยายหมด คงพิมพ์กันจนเหนื่อย ไปหาข้อมูลเพิ่มเติมในกูเกิลเอาเองก็ได้นะจ๊ะ! ไปละ! งานเข้าแล้ว!

แผลผ่าตัดเล็กกี่วันหายสนิท?

แผลจิ๊บๆ ไม่กี่วันก็หายหรอก อย่าสำออย

• สัปดาห์แรก: ปิดแผลให้มิดชิด อย่าให้โดนน้ำ มันจะเน่า
• สัปดาห์ที่สอง: แกะผ้าพันแผลได้ แต่ระวังแผลปริ อย่าซ่ามาก
• เดือนนึง: รอยแผลจางลง แต่ยังเห็นอยู่ อย่าคิดว่าจะเนียนเหมือนเดิม
• ปัจจัย: เรื่องแบบนี้มันแล้วแต่คน บางคนเนื้อดีหายเร็ว บางคนก็ซวยไป
• คำแนะนำ: หมอสั่งอะไรก็ทำตาม อย่าเรื่องมาก ถ้าไม่อยากเจ็บตัวซ้ำสอง

อย่าโลกสวย เรื่องแผลหายมันมีรายละเอียดมากกว่านั้น:

• ตำแหน่ง: แผลที่แขนขาก็หายช้ากว่าหน้าอก เข้าใจ๋?
• ขนาด: แผลใหญ่ก็เรื่องเยอะ แผลเล็กก็ยังต้องดูแล
• สุขภาพ: ถ้าสูบบุหรี่ แผลหายช้าแน่นอน อยากหล่อก็เลิกซะ
• การดูแล: อย่าเกา อย่าแกะ ปล่อยให้มันหายเอง
• ภาวะแทรกซ้อน: แผลติดเชื้อขึ้นมา ก็ตัวใครตัวมัน

ผ่าตัดผ่านกล้อง มีอะไรบ้าง?

ผ่าตัดส่องกล้องนี่นะ เยอะแยะไปหมดเลย จำได้ว่าเมื่อก่อนที่รพ.กรุงเทพภูเก็ต เพื่อนฉันไปทำมา จำไม่ได้แล้วว่าอะไร แต่เห็นเขาบอกว่ามีหลายอย่างมาก

• ลำไส้ใหญ่ ทวารหนักนี่ก็มี เห็นเพื่อนบอกเจ็บน้อยกว่าแบบเปิดแผลใหญ่
• นรีเวชด้วย อันนี้ไม่ค่อยรู้รายละเอียด แต่เพื่อนบอกว่าผ่าตัดส่องกล้องสะดวกกว่าเยอะ
• กระดูกสันหลัง! อืมมม อันนี้ไม่น่าเชื่อว่าทำได้ด้วยวิธีส่องกล้อง เทคโนโลยีไปไกลมากจริงๆ
• กระเพาะอาหาร เคยเห็นในสารคดี น่ากลัวแต่ก็เจ๋งดี แผลเล็กหายไว
• ไส้ติ่งอักเสบ หรือลำไส้อุดตัน ก็มีนะ แบบนี้ส่องกล้องได้นี่ โชคดีมากเลยสำหรับคนไข้
• นิ่วในถุงน้ำดี! จำได้แม่นเลย ป้าฉันไปทำที่นี่แหละ หายไวมาก ปกติต้องพักฟื้นนาน แต่ส่องกล้องนี่ เร็วขึ้นเยอะ

ปีนี้ไม่รู้มีเพิ่มอะไรใหม่หรือเปล่า ต้องไปเช็คเว็บไซต์อีกที แต่เท่าที่จำได้ก็ประมาณนี้แหละ เหนื่อยแล้ว คิดอะไรไม่ออกแล้ว ขอไปนอนก่อนนะ พรุ่งนี้ค่อยมาว่ากันใหม่ อ้อ! ลืมไป รพ.กรุงเทพภูเก็ตเนี่ย แพงอยู่นะ ต้องคิดให้ดีๆก่อนตัดสินใจ แต่ก็คุ้มค่าอยู่หรอก ถ้าเงินถึงนะ

ประเภทของแผลผ่าตัดมีกี่ประเภท?

โหย! แผลผ่าตัดนี่มันเยอะกว่าที่คิดนะพ่อคุณ! ไม่ใช่แค่มี 4 ประเภทหรอกนะ มันมีมากกว่านั้นอีกเยอะแยะไปหมด จนหมอเองยังต้องนั่งถอนหายใจกับความซับซ้อนของมันเลย! เอาเป็นว่า เรามาสรุปแบบขำๆ ให้เข้าใจง่ายๆ กันดีกว่า

• แผลผ่าตัดสะอาด (Clean Wound): นี่คือแผลในฝันของหมอ! สะอาดเอี่ยมอ่องเหมือนเพิ่งล้างจานเสร็จใหม่ๆ แทบไม่มีเชื้อโรคเลย นี่แหละที่เรียกว่า "แผลเทพ" โอกาสติดเชื้อน้อยมากกกกกก

• แผลผ่าตัดสะอาดปนเปื้อน (Clean-Contaminated Wound): เริ่มมีเชื้อโรคแอบแฝงบ้างแล้ว เหมือนผักที่ล้างไม่สะอาด ยังพอรับได้ แต่ต้องระวังตัวหน่อย หมออาจจะสั่งยาฆ่าเชื้อเพิ่ม เผื่อมันจะดื้อยาขึ้นมา

• แผลผ่าตัดปนเปื้อน (Contaminated Wound): โอ้โห! นี่มันเหมือนสนามรบเลยนะ เชื้อโรคเยอะแยะไปหมด หมอคงต้องใช้ยาแรงๆ แล้วก็ดูแลอย่างใกล้ชิด ไม่อย่างนั้นอาจจะติดเชื้อได้ง่ายๆ

• แผลผ่าตัดสกปรก (Dirty Wound): นี่มัน... อธิบายไม่ถูกเลย! เหมือนเอาขยะมาปนกับแผล เชื้อโรคระบาดเต็มไปหมด ต้องรีบจัดการอย่างด่วน ไม่งั้นมีหวังแผลเน่าแน่ๆ

เรื่องยาปฏิชีวนะนี่สำคัญมาก! การเลือกใช้ยาต้องดูลักษณะแผลเป็นหลัก แต่ละแผลก็ต้องใช้ยาที่แตกต่างกันไป ไม่ใช่ว่าจะใช้ยาตัวเดียวได้กับทุกแผลนะ เหมือนกับการเลือกกินอาหาร คนอ้วนกินไม่เหมือนคนผอม คนเป็นเบาหวานก็กินอีกแบบ มันต้องเลือกให้เหมาะสมกับสภาพร่างกาย แผลก็เช่นกัน! ปีนี้ (2566) ก็ยังคงเน้นการใช้ยาอย่างระมัดระวัง เพราะแบคทีเรียดื้อยาเยอะขึ้น หมอต้องเลือกยาที่เหมาะสมจริงๆ เพื่อป้องกันการดื้อยาในอนาคต ถึงจะได้ผลดี

เพิ่มเติมเล็กน้อย (แต่สำคัญมาก): การเลือกใช้ยาปฏิชีวนะขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ อย่าไปคิดเองเออเองใช้ยาเองเด็ดขาด เพราะอาจจะทำให้เกิดอันตรายได้ และหมอจะใช้การตรวจวินิจฉัยหลายอย่างประกอบ ไม่ใช่แค่ดูแผลอย่างเดียวนะ เรื่องนี้ต้องปรึกษาแพทย์เท่านั้น! จำไว้! อย่ามั่วใช้ยาเอง!