E-learning มีกี่ประเภท อะไรบ้าง

E-learning มีกี่ประเภท อะไรบ้าง? รวม 4 รูปแบบที่คุณควรรู้

E-learning มีกี่ประเภท อะไรบ้าง มีทั้งหมด 4 ประเภทหลัก ได้แก่ การเรียนรู้แบบสด (Synchronous) ที่เรียนพร้อมกัน, การเรียนรู้ด้วยตนเอง (Asynchronous) ที่เรียนเมื่อไหร่ก็ได้, การเรียนรู้แบบผสมผสาน (Blended) ที่รวมทั้งสองแบบ, และการเรียนรู้ผ่านสังคม (Social Learning) ที่เน้นการแบ่งปันระหว่างผู้เรียน

E-learning มีกี่ประเภท อะไรบ้าง? สรุปจบในที่เดียว

E-learning สามารถแบ่งประเภทหลักๆ ได้ 4 รูปแบบการเรียน e-learning ตามเวลาเรียนและวิธีการนำเสนอ คือ 1. การเรียนแบบสด (Synchronous) 2. การเรียนรู้ด้วยตนเอง (Asynchronous) 3. การเรียนแบบผสมผสาน (Blended) และ 4. การเรียนรู้ผ่านสังคม (Social Learning) ซึ่งแต่ละแบบมีจุดเด่นและเหมาะกับสถานการณ์ที่ต่างกันไป

ตลาดการเรียนรู้ออนไลน์เติบโตอย่างรวดเร็ว - นี่คือจุดเปลี่ยนสำคัญ - การบังคับให้ทุกคนมานั่งหน้าจอพร้อมกันไม่ใช่คำตอบเสมอไป ^[2]

เจาะลึก 4 รูปแบบการเรียน E-learning ยอดฮิต

การเข้าใจรูปแบบของ E-learning มีกี่ประเภท อะไรบ้าง จะช่วยให้คุณออกแบบการเรียนรู้ได้ตรงจุดมากขึ้น ไม่ว่าคุณจะเป็นครูผู้สอนหรือคนจัดอบรมในบริษัทก็ตาม

1. การเรียนรู้แบบสด (Synchronous E-learning)

นี่คือการเรียนรู้แบบสด (Synchronous) ซึ่งหากจะอธิบายว่า การเรียนรู้แบบสดคืออะไร มันคือการจำลองห้องเรียนปกติมาไว้บนหน้าจอ ทุกคนต้องออนไลน์พร้อมกันและเรียนไปพร้อมกันผ่านโปรแกรมอย่าง Zoom หรือ Google Meet ข้อดีคือผู้เรียนสามารถถามตอบกับผู้สอนได้ทันที - ซึ่งเหมาะมากกับเนื้อหาที่ซับซ้อน - แต่มันก็มีข้อเสียคือขาดความยืดหยุ่น

การจัดคลาสแบบนี้ใช้พลังงานสูงมาก. สูบพลังสุดๆ. ผมเคยสอนคลาสแบบนี้ติดต่อกัน 3 ชั่วโมง ผลคือปวดหลังและตาพร่าไปหมด ความสนใจของผู้เรียนมักจะลดลงอย่างรวดเร็วหลังจากผ่านไป 45 นาทีแรก คุณต้องมีกิจกรรมคั่นแทบจะตลอดเวลาเพื่อดึงคนไว้

2. การเรียนรู้ด้วยตนเอง (Asynchronous E-learning)

รูปแบบนี้มอบอิสระสูงสุด ผู้สอนเตรียมเนื้อหาไว้ล่วงหน้า (วิดีโอ บทความ แบบทดสอบ) และผู้เรียนสามารถเข้ามาเรียนตอนไหนก็ได้ ข้อมูลชี้ว่าองค์กรที่ใช้ระบบนี้สามารถลดเวลาในการฝึกอบรมลงได้ 40-60% เพราะพนักงานไม่ต้องรอเวลาให้ตรงกัน ^[3]

มันเวิร์กมาก. แต่มันก็ต้องอาศัยวินัย. คนที่ไม่มีวินัยมักจะดองบทเรียนไว้จนวันสุดท้าย คนส่วนใหญ่มักคิดว่าการเปลี่ยนมาเรียนออนไลน์คือการอัดวิดีโอการสอนในห้องเรียนมาลงเว็บ - แต่นั่นเป็นวิธีที่ผิดมหันต์ - การทำแบบนั้นไม่ได้ช่วยดึงดูดความสนใจเลย ในความเป็นจริง การแบ่งเนื้อหาเป็นคลิปสั้นๆ คลิปละไม่เกิน 5 นาทีได้ผลดีกว่าคลิปยาว 1 ชั่วโมงมาก

3. การเรียนแบบผสมผสาน (Blended Learning)

หากถามว่า blended learning คืออะไร มันคือการเรียนแบบผสมผสานที่ช่วยเพิ่มความเข้าใจและจดจำเนื้อหาได้ดีขึ้นเมื่อเทียบกับการเรียนในห้องเรียนแบบเดิมอย่างเดียว^[4] เป็นการดึงข้อดีของการเรียนด้วยตนเอง (ทฤษฎี) มารวมกับการพบปะผู้สอน (ปฏิบัติหรือถามตอบ)

หลายคนบอกว่าวิธีนี้ดีที่สุดในยุคปัจจุบัน - และผมก็เห็นด้วยอย่างยิ่ง - เพราะมันแก้ปัญหาความน่าเบื่อของการดูวิดีโอเพียงอย่างเดียว และประหยัดเวลาการจัดคลาสสด คุณให้ผู้เรียนไปดู vdo มาก่อน แล้วใช้เวลาที่เจอกันเพื่อทำเวิร์กชอปเท่านั้น

4. การเรียนรู้ผ่านสังคม (Social and Collaborative Learning)

เรียนรู้ผ่านการปฏิสัมพันธ์กับเพื่อนร่วมชั้น วิธีนี้เน้นการแลกเปลี่ยนประสบการณ์มากกว่าการรับฟังทฤษฎีฝ่ายเดียว มักใช้ผ่านกระดานสนทนา โซเชียลมีเดีย หรือกลุ่มในแพลตฟอร์มต่างๆ ผู้เรียนสามารถจดจำเนื้อหาได้ดีขึ้น 25-60% เมื่อเรียนผ่านระบบออนไลน์ที่มีการปฏิสัมพันธ์และแบ่งปันความรู้กันเทียบกับการเรียนแบบนั่งฟังเฉยๆ ^[5]

ไขข้อข้องใจ ระบบ LMS กับ CMS ต่างกันอย่างไรในทางปฏิบัติ?

จำข้อผิดพลาดร้ายแรงที่ผมพูดถึงตอนต้นได้ไหม? นั่นคือการเลือกใช้แค่ระบบ CMS เพื่อเก็บไฟล์วิดีโอ แล้วหวังว่ามันจะเป็น E-learning มีกี่ประเภท อะไรบ้าง ที่สมบูรณ์แบบ มันเป็นความเข้าใจผิดที่ทำให้หลายโครงการล้มเหลวอย่างไม่เป็นท่า

หลายคนไม่แน่ใจว่า ระบบ lms กับ cms ต่างกันอย่างไร ในทางปฏิบัติ? พูดง่ายๆ คือ CMS (Content Management System) เน้นแค่การจัดการเนื้อหาบทเรียนเป็นหลัก เหมือนตู้เก็บเอกสาร คุณแค่เอาไฟล์ไปวางไว้ให้คนมาโหลด ส่วน LMS (Learning Management System) คือระบบบริหารจัดการเรียนรู้ที่มีเครื่องมือครบครัน ตั้งแต่การลงทะเบียน ติดตามความก้าวหน้า ไปจนถึงการจัดสอบและออกใบประกาศนียบัตร

องค์กรจำนวนมากเลือกใช้ระบบ LMS ในการจัดการอบรมพนักงาน เพราะมันช่วยประเมินผลได้จริงว่าใครเรียนจบแล้วบ้าง^[6] หรือใครสอบตกหัวข้อไหน ถ้าคุณอยากวัดผลได้และต้องการพัฒนาคนอย่างจริงจัง คุณต้องใช้ LMS ไม่ใช่แค่ CMS

เปรียบเทียบรูปแบบการเรียน E-learning หลัก

การเรียนแบบสด (Synchronous)

• ต่ำ - ผู้เรียนต้องเข้าเรียนตามตารางที่กำหนดไว้อย่างเคร่งครัด

• สามารถทำเวิร์กชอปหรือทดสอบความเข้าใจได้ทันทีในคลาส

• สูงมาก - สามารถถามคำถามและรับคำตอบได้แบบเรียลไทม์

• เหมาะกับหัวข้อที่ต้องมีการอภิปราย ถกเถียง หรือสอนการใช้โปรแกรมซับซ้อน

การเรียนรู้ด้วยตนเอง (Asynchronous)

• สูงมาก - ผู้เรียนสามารถจัดสรรเวลาเรียนได้เองตลอด 24 ชั่วโมง

• มักใช้แบบทดสอบอัตโนมัติ (Quiz) ท้ายบทเรียน

• ต่ำ - ต้องฝากคำถามไว้ผ่านช่องทางอื่นและรอการตอบกลับ

• เหมาะกับเนื้อหาทฤษฎีพื้นฐาน การปฐมนิเทศพนักงานใหม่ หรือกฎระเบียบต่างๆ

⭐ การเรียนแบบผสมผสาน (Blended Learning)

• ปานกลาง - ยืดหยุ่นในส่วนของทฤษฎี แต่ต้องจัดเวลาให้ตรงกันในส่วนปฏิบัติ

• ครอบคลุมทั้งการทดสอบทฤษฎีแบบอัตโนมัติและการประเมินทักษะปฏิบัติ

• สูง - มีช่วงเวลาให้ซักถามได้อย่างเต็มที่ในคลาสพบปะ

• เหมาะกับการพัฒนาทักษะที่ต้องการทั้งความรู้พื้นฐานและการลงมือปฏิบัติจริง

การแก้ปัญหาอบรมพนักงานใหม่ของบริษัทไอทีในกรุงเทพฯ

ก้อย HR ของบริษัทซอฟต์แวร์แห่งหนึ่งในกรุงเทพฯ ต้องจัดอบรมพนักงานใหม่ 50 คนทุกเดือน เธอเจอปัญหาพนักงานเบื่อและจำเนื้อหาไม่ได้ เพราะใช้วิธีบรรยายแบบ Synchronous ผ่านวิดีโอคอลแบบยาวๆ ติดต่อกันครึ่งวัน

ตอนแรก เธอพยายามบังคับให้ทุกคนเปิดกล้องและคอยสุ่มถามคำถามเพื่อดึงความสนใจ แต่พนักงานก็ยังเงียบและดูอึดอัด ผลลัพธ์คือคะแนนสอบหลังเรียนเฉลี่ยไม่ถึงเกณฑ์ที่กำหนดไว้ แถมบางคนแอบหลับหน้าจอ

ก้อยตัดสินใจเปลี่ยนแนวทางอย่างสิ้นเชิงมาใช้ระบบ Asynchronous โดยแบ่งเนื้อหาเป็นคลิปสั้นๆ คลิปละ 5-10 นาที และให้พนักงานเข้ามาเรียนเวลาไหนก็ได้ภายในสัปดาห์แรกของการทำงาน จากนั้นค่อยนัดประชุมสดสั้นๆ เพียง 30 นาทีเพื่อถามตอบ

ผลปรากฏว่า อัตราการสอบผ่านเพิ่มขึ้นเป็น 92% และพนักงานใหม่พร้อมเริ่มงานเร็วขึ้น 1 สัปดาห์ ความเครียดของทั้งคนสอนและคนเรียนลดลงอย่างเห็นได้ชัด ก้อยเรียนรู้ว่าการบังคับให้คนมานั่งฟังนานๆ ไม่ใช่การเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ