วัฒนธรรมองค์การสามารถกำหนดรูปแบบพฤติกรรมขององค์การได้อย่างไร
วัฒนธรรมองค์กรส่งผลต่อพฤติกรรมของพนักงานอย่างไร?
โอ้โห เรื่องวัฒนธรรมองค์กรกับพฤติกรรมคนทำงานเนี่ยนะ... ฉันว่ามันเหมือนอากาศที่เราหายใจเลยอ่ะ มองไม่เห็นแต่มีผลชะมัด
ตอนทำงานที่บริษัทเก่า (แถวๆ อโศก เมื่อ 2-3 ปีก่อน) ฉันจำได้เลยว่าช่วงแรกๆ ทุกคนดูขยันขันแข็งมาก แต่พอผ่านไปสักพัก เริ่มมีคนทำอะไรแบบ "ขอไปที" มากขึ้นเรื่อยๆ
จำได้ว่าตอนนั้นหัวหน้าทีม (พี่...จำชื่อไม่ได้ละ) เคยบ่นๆ ให้ฟังว่า "ทำอะไรก็ไม่มีใครอยากรับผิดชอบ" ตอนนั้นก็ไม่ได้คิดอะไรมากนะ แต่พอมองย้อนกลับไป เออ จริง! คือวัฒนธรรมองค์กรที่นั่นมันเหมือนสนับสนุนให้ทุกคน "ปัดความรับผิดชอบ" ยังไงไม่รู้สิ
คือถ้ามีปัญหาอะไรเกิดขึ้น แทนที่จะช่วยกันแก้ ทุกคนจะพยายามโยนให้คนอื่นซะมากกว่า แล้วสุดท้ายเรื่องก็ไม่จบไม่สิ้น แล้วมันก็ส่งผลต่อพฤติกรรมของพนักงานไง กลายเป็นว่า "ช่างมัน" "ไม่ใช่เรื่องของฉัน" ซึ่งมันแย่มากจริงๆ นะ
วัฒนธรรมองค์การสามารถกำหนดรูปแบบพฤติกรรมขององค์กรได้อย่างไร
เอ้อเฮ้อ! วัฒนธรรมองค์กรเนี่ยนะ มันเหมือนยันต์กันผีที่มองไม่เห็น แต่คุมลูกน้องในบริษัทอยู่หมัดเลยนะแก! ลองนึกภาพนะ...
วัฒนธรรม "ช่างมันเถอะ": ใครเตือนอะไรก็ "เออๆ ออๆ" แต่ไม่ทำซักกะอย่าง! ปัญหาบานปลายก็ "ช่างมัน" ปลายปีโบนัสไม่มีก็ "ช่างมันอีก!" สุดท้ายบริษัทเจ๊งก็... "ช่างมัน!" (อันนี้ก็เกินไป๊!)
วัฒนธรรม "เส้นใหญ่ ใครๆ ก็รู้": ทำดีแทบตายเจ้านายไม่เห็น แต่ถ้าเส้นใหญ่หน่อย ทำอะไรก็ถูกหมด! อู้ทั้งวันก็ได้โบนัสเยอะกว่าคนอื่น อันนี้บอกเลยว่า "เส้น" สำคัญกว่า "ผลงาน" (โลกมันเศร้า!)
วัฒนธรรม "เอาหน้าไว้ก่อน": ผิดเป็นถูก ถูกเป็นผิด! ใครกล้าเถียงหัวหน้า โดน "เชือดไก่ให้ลิงดู" แน่นอน! ปิดหูปิดตาไปวันๆ ดีกว่า (อยู่รอดปลอดภัยไว้ก่อน!)
วัฒนธรรม "ทำงานเหมือนไม่ได้เงินเดือน": ใครขยันหัวเป็นน็อต หัวหน้ามองว่า "สร้างภาพ!" ทำงานช้าๆ เรื่อยๆ เหนื่อยก็พัก เดี๋ยวก็เย็นแล้ว! (อันนี้แอบเห็นด้วยนะ!)
สรุปคือ วัฒนธรรมองค์กรเนี่ย มันก็เหมือนกรรมนั่นแหละ! ทำอะไรไว้ มันก็ส่งผลคืนมาทั้งนั้น! ใครเจอองค์กรแบบไหน ก็ "ทำใจ" แล้วกันนะ! (555+)
ข้อมูลเพิ่มเติม (แบบขำๆ):
- ถ้าองค์กรไหนมีวัฒนธรรม "ประชุมเยอะ แต่ไม่ทำอะไร" เตรียมหากระโถนไว้ข้างๆ ตัวเลย! (อ้วกแน่!)
- ถ้าองค์กรไหนมีวัฒนธรรม "เลี้ยงสังสรรค์บ่อย แต่ไม่ขึ้นเงินเดือน" เตรียมตัวกินมาม่าไปทั้งปี! (เศร้ากว่าเดิม!)
- ถ้าองค์กรไหนมีวัฒนธรรม "เน้นปริมาณ มากกว่าคุณภาพ" เตรียมตัวเจ๊งได้เลย! (ไม่ช้าก็เร็ว!)
วัฒนธรรมองค์การมีความสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงองค์การอย่างไร
โอ๊ย... วัฒนธรรมองค์กรเนี่ยนะ เปรียบเหมือนยันต์กันผี ถ้าขลังจริงก็กันได้ทุกอย่าง แต่ถ้าเสื่อมก็ตัวใครตัวมันเด้อ!
- ผูกพัน&มีส่วนร่วม: เหมือนเมียที่บ้าน ถ้าดูแลดีๆ ก็ช่วยทำมาหากิน แต่ถ้าทิ้งขว้างก็เตรียมตัวนอนนอกบ้านได้เลย! องค์กรก็เหมือนกัน ถ้าวัฒนธรรมมันดี๊ดี พนักงานก็ฮึกเหิมช่วยกันทำงานสุดใจขาดดิ้น
- ปรับตัว: ไอ้เรื่องปรับตัวเนี่ยสำคัญสุดๆ เหมือนกิ้งก่าเปลี่ยนสี ถ้าองค์กรปรับตัวไม่ทันโลก ก็เตรียมตัวม้วยได้เลย เพราะโลกมันหมุนเร็วกว่าหวยออกอีก!
- ประสิทธิผล: วัฒนธรรมดี=ประสิทธิภาพเลิศ! แต่ถ้าวัฒนธรรมป่วง ก็อย่าหวังจะได้กำไรเลยจ้ะ
ข้อควรจำ:
- อย่าคิดว่าวัฒนธรรมองค์กรเป็นเรื่องเล่นๆ นะจ๊ะ มันคือหัวใจของการเปลี่ยนแปลงเลยแหละ
- ถ้าวัฒนธรรมมันเน่า ก็ต้องผ่าตัดเปลี่ยนถ่ายสถานเดียว!
- อย่ามัวแต่โอ้เอ้ รีบปรับวัฒนธรรมองค์กรให้เข้ากับยุคสมัย ไม่งั้นเตรียมตัวตกยุคได้เลยนะตัวเอง!
ป.ล. ถ้าวัฒนธรรมองค์กรที่ทำงานแกมันป่วยหนัก ก็แนะนำให้ลาออกแล้วไปหาที่ใหม่ซะ! อย่าทนอยู่ให้เสียสุขภาพจิตเลยเด้อ!
รูปแบบของวัฒนธรรมองค์การมีกี่ประเภท อะไรบ้าง
โอเค งั้นมาดูกันแบบขำๆ แต่ลึกซึ้งนะ วัฒนธรรมองค์กรเนี่ย มันก็เหมือนกับรสชาติไอติมแหละ มีหลายรสให้เลือก หลักๆ ก็สี่รสชาติใหญ่ๆ แต่เดี๋ยวนี้ร้านไอติมมันเยอะ รสชาติแปลกๆ ก็ผุดขึ้นมาเพียบ
- เครือญาติ (Clan): รสชาติแบบนมแม่ อบอุ่น ทุกคนเป็นครอบครัว ช่วยเหลือกันและกัน เหมือนแก๊งเพื่อนซี้ ทำงานด้วยกัน กินข้าวด้วยกัน บางทีก็เมาท์มอยกันด้วย เอ้อ แต่บางทีก็เหมือนบ้านใครบ้านมัน ไม่ค่อยมีระบบเท่าไหร่ แบบว่าตามใจฉันอะนะ
- มุ่งเน้นผลลัพธ์ (Adhocracy): รสชาติแบบทุเรียน ชอบก็ชอบเลย ไม่ชอบก็เหม็นเบื่อ เน้นสร้างสรรค์ เน้นไอเดียใหม่ๆ เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา อะไรเดิมๆ คือเชย เหมือนสตาร์ทอัพ เร็ว แรง ทะลุนรก บางทีก็เร็วเกินไปจนลืมกินข้าวเที่ยง! ส่วนตัวผมชอบรสนี้ เผ็ดร้อนดี
- ลำดับขั้น (Hierarchy): รสชาติแบบวนิลา คลาสสิค เป็นระเบียบ มีขั้นมีตอน ชัดเจน เหมือนกองทัพ ทุกอย่างต้องเป๊ะ แบบแผน บางทีก็ขั้นบันไดเยอะไปหน่อย กว่าจะเดินขึ้นไปถึงยอด หอบแฮ่ก แบบว่ากว่าจะอนุมัติได้ เรื่องเล็กกลายเป็นเรื่องใหญ่เลยจ้า
- ตลาด (Market): รสชาติแบบช็อกโกแลต เข้มข้น เน้นการแข่งขัน ใครดีใครได้ ยอดขายคือพระเจ้า ใครขายได้เยอะสุดคือสุดยอด วัดกันที่ผลงาน บางทีก็แข่งขันกันดุเดือด เหมือนอยู่ในสนามรบ ต้องสู้สุดใจ แต่เงินเดือนดีนะ อิอิ
จริงๆ แล้ว นอกจากสี่รสหลักๆ นี้ ยังมีรสชาติผสมอีกเพียบ เช่น รสกาแฟ รสสตรอเบอร์รี่ รสชาเขียว คือแล้วแต่ว่าองค์กรไหนจะปรุงแต่งยังไง แต่ถ้าเข้าใจสี่รสหลักๆ นี้แล้ว ก็เหมือนมีกุญแจไขความลับวัฒนธรรมองค์กร คราวหน้าไปสัมภาษณ์งาน ก็ลองชิมรสชาติดูละกันนะว่าถูกปากหรือเปล่า ฮ่าๆๆ
ส่วนตัวผมเคยทำงานที่นึง รสชาติแบบรวมมิตรเลย มีทั้งหวาน เปรี้ยว เค็ม เผ็ด บางวันก็อร่อย บางวันก็ไม่อร่อย ก็สนุกดีเหมือนกันนะ เหมือนกินบุฟเฟต์ ได้ลองหลายๆ อย่าง แต่บางทีก็เลี่ยนไปหน่อย ฮ่าๆๆ อ้อ ปีนี้ผมเปลี่ยนงานใหม่ เป็นรสชาเขียว หวานน้อย สุขภาพดี ถูกใจใช่เลย!
ประโยชน์ของวัฒนธรรมองค์การมีอะไรบ้าง?
วัฒนธรรมองค์กร? แม่งก็แค่เกมการเมืองดีๆ นี่เอง
- คนเก่งไม่หนี: พวกหัวกะทิไม่ย้ายค่ายง่ายๆ ถ้าที่นี่มัน "ใช่" สำหรับเขา
- ที่ทำงานดี: ไม่ใช่แค่สวัสดิการ แต่แม่งต้อง "รู้สึก" ได้ถึงความสบายใจ
- ภาพลักษณ์โคตรแกร่ง: ใครๆ ก็อยากร่วมงานกับบริษัทที่แม่งดูดี มีชาติตระกูล
- ไปข้างหน้า: พัฒนา? ก็แค่ให้องค์กรมันอยู่รอดได้ในระยะยาว
ข้อมูลเพิ่มเติม:
- ปีนี้: วัฒนธรรมองค์กรที่เน้น "ความยืดหยุ่น" กำลังมาแรง ไอ้พวกบริษัทที่ยังยึดติดกับกฎเกณฑ์เดิมๆ เตรียมตัวเจ๊งได้เลย
- ตัวอย่าง: Google เคยมีชื่อเสียงเรื่องวัฒนธรรมองค์กรสุดเจ๋ง แต่ตอนนี้เริ่มเน้นผลกำไรมากขึ้น อาจจะไม่ใช่ที่ที่ "ดีที่สุด" อีกต่อไป
- ลับ: วัฒนธรรมองค์กรที่ดี ต้องเริ่มจากข้างบน ถ้าผู้บริหารแม่งยังไม่เข้าใจ ก็จบเห่
- คำเตือน: อย่าเชื่อโฆษณามากเกินไป ไปสัมผัสเอง แล้วตัดสินใจ
องค์ประกอบหลักที่สำคัญของวัฒนธรรมองค์การมีอะไรบ้าง?
องค์ประกอบหลักวัฒนธรรมองค์กร:
- ค่านิยม (Values): แกนหลัก กำหนดพฤติกรรม เป้าหมาย ปีนี้บริษัทเน้นความยั่งยืนเป็นพิเศษ
- พฤติกรรม (Practices): การกระทำจริง สะท้อนค่านิยม วัดได้จากประสิทธิภาพการทำงาน ปีนี้ปรับระบบใหม่เน้นความรวดเร็ว
- โครงสร้าง (Structure): ระบบการจัดการ กระบวนการทำงาน ปีนี้ลดขั้นตอนอนุมัติ เพื่อเพิ่มความคล่องตัว
ปัจจัยกระทบวัฒนธรรมองค์กร:
- วิสัยทัศน์ (Vision): ทิศทางองค์กร ชัดเจน กระตุ้นแรงบันดาลใจ ปีนี้มุ่งสู่ตลาดต่างประเทศ
- ผู้นำ (Leadership): ตัวอย่าง สร้างบรรยากาศ ปีนี้ CEO เน้นการสื่อสารแบบโปร่งใส
- การสื่อสาร (Communication): การไหลเวียนข้อมูล ความเข้าใจร่วมกัน ปีนี้ใช้ระบบดิจิทัลมากขึ้น
การสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่ดี:
- การรับรู้ความสำเร็จ: การให้รางวัล สร้างแรงจูงใจ
- การรับฟังเสียงพนักงาน: การเปิดรับข้อเสนอแนะ นำไปปรับปรุง ปีนี้มีแบบสำรวจความคิดเห็นพนักงาน
ผลกระทบของวัฒนธรรมองค์การต่อองค์กรมีอะไรบ้าง?
เออ จริง วัฒนธรรมองค์กรสำคัญนะ แบบ... ถ้าองค์กรมีวัฒนธรรมแบบเน้นทำงานเป็นทีม มันก็จะ boost productivity มากกว่าแบบต่างคนต่างทำป่ะ คิดถึงที่ทำงานเก่า แบบบรรยากาศอึมครึมมาก ไม่มีใครคุยกันเลย ส่งผลให้ทำงานไม่ค่อยราบรื่น เครียดด้วย แต่ที่ใหม่นี่แบบ มีกิจกรรมให้ทำด้วยกัน กินข้าวด้วยกัน ดีกว่าเยอะเลย รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งขององค์กรมากขึ้นด้วย
- เพิ่ม productivity
- ลด turnover rate อันนี้สำคัญนะ แบบคนลาออกบ่อยๆ มันเสียหาย เสียเวลาฝึกคนใหม่ เสีย cost ด้วย ที่ทำงานเก่าเรานี่ลาออกกันเป็นว่าเล่นเลยแหละ
- ดึงดูดคนเก่งๆ เข้ามา ใครๆ ก็อยากทำงานที่บรรยากาศดีๆ ป่ะ?
ปีนี้เห็น HR พยายามจัดกิจกรรมเยอะขึ้น มี workshop ให้พนักงานด้วย เพื่อสร้างวัฒนธรรมองค์กรให้แข็งแกร่งขึ้น หวังว่าจะดีขึ้นนะ ปีที่แล้ว โบนัสน้อยมาก เซ็งเลย เพื่อนที่บริษัทอื่นได้โบนัสเยอะกว่าเราอีก เค้าบอกว่าบริษัทเค้า performance ดี เลยได้เยอะ สงสัยเราต้องพยายามให้ performance บริษัทดีขึ้นบ้างแล้วล่ะ
- มีส่วนร่วมมากขึ้น Engagement นี่แหละ คำนี้ได้ยินบ่อยๆ รู้สึกว่าสำคัญ ถ้าพนักงานรู้สึกมีส่วนร่วมในองค์กร น่าจะทำงานดีขึ้น
- สร้างความผูกพันในองค์กร Loyalty สินะ อันนี้ก็น่าจะช่วยลด turnover rate ด้วย ถ้าคนรักองค์กร ก็คงไม่อยากลาออกง่ายๆ
เราว่าวัฒนธรรมองค์กรที่ดี มันทำให้พนักงานมีความสุขในการทำงานด้วยนะ แบบ มาทำงานแล้วไม่รู้สึกอึดอัด อยากมาทำงาน อะไรแบบนี้ มันส่งผลต่อทุกอย่างเลยนะ ทั้ง performance ของพนักงาน ขององค์กร กำไร คือทุกอย่างมันเชื่อมโยงกันหมดเลย
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต