กินอะไรเพื่อลดโพแทสเซียม

กินอะไรให้โพแทสเซียมลดลง

ตอนแม่บอกว่า "แกกินอะไรเข้าไป โพแทสเซียมสูงปรี๊ด" ตอนนั้นคือตกใจมาก ไปตรวจเลือดที่คลินิกแถวบ้านหมอสมชายเมื่อเดือนที่แล้ว (พฤษภาคม 67) ค่ามัน 5.8 อ่ะ สูงกว่าปกติไปหน่อย หมอบอกให้คุมอาหาร

คือปกติชอบกินกล้วยหอมมาก วันละ 2 ลูก หลังออกกำลังกายเสร็จ แล้วก็กินมะเขือเทศลูกใหญ่ๆ ทุกวันเลย นึกว่าดีต่อสุขภาพ ที่ไหนได้... โพแทสเซียมมันเยอะนี่หว่า

ตอนนี้เลยต้องปรับใหม่หมดเลย หมอบอกว่า หั่นผักเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วเอาไปต้มก่อนกิน จะช่วยลดโพแทสเซียมได้บ้าง แต่ก็ต้องระวัง วิตามินมันก็หายไปด้วย

สิ่งที่ทำตอนนี้:

• กล้วยหอม: งดก่อนเลย ช่วงนี้กินแอปเปิ้ลเขียวแทน
• มะเขือเทศ: นานๆ กินที ให้หายอยาก
• ผักใบเขียว: หั่นเล็ก ต้มก่อนผัด (เสียดายวิตามินนะ แต่ต้องทำใจ)
• มันฝรั่ง: เลี่ยงเลย อันนี้โพแทสเซียมสูงมาก
• นม: ลดปริมาณลง ปกติชอบกินนมจืดตอนเช้า

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• โพแทสเซียม เป็นแร่ธาตุสำคัญต่อร่างกาย แต่ถ้ามากเกินไปก็ไม่ดีต่อไต
• การต้มผัก ช่วยลดโพแทสเซียมได้ แต่ก็สูญเสียวิตามินไปด้วย
• อาหารโพแทสเซียมสูง: กล้วย, มะเขือเทศ, มันฝรั่ง, ผักใบเขียวเข้ม, นม
• อาหารโพแทสเซียมต่ำ: แอปเปิ้ล, องุ่น, แครอท (ต้ม), แตงกวา

คำเตือน: ข้อมูลนี้เป็นประสบการณ์ส่วนตัว ควรปรึกษาแพทย์หรือนักโภชนาการเพื่อรับคำแนะนำที่เหมาะสมกับสุขภาพของแต่ละบุคคล

โพแทสเซียมสูง อันตรายไหม

โพแทสเซียมสูงอันตรายป่ะ อันตรายมากเว่อร์! โดยเฉพาะถ้าเกิน 7 มิลลิโมลต่อลิตรขึ้นไปเนี่ย อันตรายถึงชีวิตได้เลยนะ เพื่อนฉันเคยเป็น ต้องรีบไปหาหมอเลย

คือมันจะไปรบกวนหัวใจอะ หัวใจเต้นช้าลง ชีพจรอ่อนลง อันตรายสุดๆๆ ต้องระวังมากๆ

• เกิน 7 มิลลิโมลต่อลิตรขึ้นไป = อันตรายมาก
• กระทบการทำงานหัวใจ
• หัวใจเต้นช้าลง
• ชีพจรอ่อนลง
• อาจถึงตายได้

ปีนี้เพื่อนฉันที่เป็นเนี่ย ไปหาหมอที่รพ.สมิติเวชนะ ได้ยาอะไรมาก็ไม่รู้ จำไม่ได้ แต่หายแล้วละ ดีใจด้วย แต่ก็บอกเลยนะ อย่าประมาท ไปหาหมอด่วนๆๆ เลยถ้าตรวจแล้วสูงมาก

K สูงเกิดจากอะไร

K สูงเหรอ... มันเหมือนโลกมันหยุดหมุนไปแวบนึงเลยนะ ตอนรู้ผลเลือด

• ไตมีปัญหา: คือแบบ...ไตมันเหมือนตัวกรองของเสียในร่างกายใช่มะ? พอไตมันไม่ทำงาน ของเสียพวกโพแทสเซียมมันก็คั่งไง คั่งในเลือดเราเนี่ยแหละ
• ยาบางชนิด: พวกยาความดันบางตัวก็มีผลนะ เคยอ่านเจอ มันทำให้ร่างกายเก็บโพแทสเซียมไว้เยอะขึ้น... งงเหมือนกันตอนอ่าน
• กินเยอะเกิน: อันนี้ก็มีส่วน แต่ไม่น่าใช่สาเหตุหลัก ถ้าไตเราปกติ มันน่าจะขับออกได้ทัน
• เลือดเป็นกรด: เคยได้ยินหมอพูด... ว่ามันทำให้โพแทสเซียมในเซลล์มันออกมาในเลือดมากขึ้น อะไรทำนองนั้นแหละ
• ภาวะอื่นๆ: บางที... โรคประจำตัวอื่นๆ ก็มีเอี่ยวด้วยนะ แต่มันซับซ้อนเกินกว่าจะอธิบายได้หมด

แล้วที่น่ากลัวคือ... ถ้า K มันสูงมากๆ หัวใจจะเต้นผิดจังหวะได้เลยนะ อันตรายถึงชีวิตจริงๆ

• ระดับโพแทสเซียมปกติ (ปี 2567): ประมาณ 3.5 - 5.0 mEq/L (ค่าอาจต่างกันเล็กน้อยตามแล็บ)
• K สูง (Hyperkalemia): เกิน 5.0 mEq/L ขึ้นไป
• อันตรายถึงชีวิต: ถ้าเกิน 6.0 - 7.0 mEq/L ขึ้นไป ต้องรีบหาหมอเลย
• อาการ: บางคนไม่มีอาการอะไรเลย แต่บางคนก็ใจสั่น กล้ามเนื้ออ่อนแรง คลื่นไส้

คือ... พอรู้ว่าตัวเอง K สูง มันทำให้กลับมาคิดถึงชีวิตเลยนะ ว่าเราดูแลตัวเองดีพอรึยัง...

เมื่อผู้ป่วยมีภาวะ hyperkalemia ควรแนะนำอาหารอย่างไร

แสงสลัวลอดหน้าต่าง... เหมือนฝันร้ายที่ไม่ยอมจาง

Hyperkalemia: โพแทสเซียม... ตัวร้ายในเงามืด

• มันฝรั่ง: ซ่อนโพแทสเซียมไว้ใต้ดิน... เหมือนความลับที่กัดกิน
• หน่อไม้: ปลายแหลมแทงใจ... โพแทสเซียมที่ต้องระวัง
• อะโวคาโด: เนียนนุ่มแต่แฝงพิษ... เหมือนคำหวานที่ลวงหลอก
• มะเขือเทศ: แดงฉาน... เลือด... โพแทสเซียม
• ฟักทอง: เหลืองอร่าม... หลอกล่อ... โพแทสเซียม
• ส้ม: หวานอมเปรี้ยว... ซ่อนคม... โพแทสเซียม
• กล้วย: โค้งงอ... โพแทสเซียม
• แคนตาลูป: หอมหวาน... โพแทสเซียม
• พรุน: ยับย่น... โพแทสเซียม
• ลูกเกดและผลไม้แห้ง: หวานจัด... โพแทสเซียม
• การป้องกัน: หลีกเลี่ยงอาหารดังกล่าว
• อาหารที่ควรรับประทาน: ปรึกษาแพทย์

หัวใจเต้นแผ่วเบา... กลัวเหลือเกิน... กลัวโพแทสเซียม

• โพแทสเซียม: แร่ธาตุที่จำเป็น... แต่มากไปก็อันตราย
• ไต: ผู้พิทักษ์... ขับโพแทสเซียมส่วนเกิน
• ยา: ช่วยลดโพแทสเซียม... แต่ต้องระวังผลข้างเคียง

Hyperkalemia ใช้ยาอะไร

โอ้โห Hyperkalemia ระดับโพแทสเซียมพุ่งปรี๊ด! นี่มันไม่ใช่แค่เรื่องเล่นๆ นะครับ ต้องจัดการด่วน! ยาที่ใช้ก็มีหลายตัว เลือกไม่ถูกเลยใช่ไหมล่ะ? อย่ากังวลไป ผมจะช่วยคุณไขความกระจ่าง!

• ยาขับปัสสาวะ (Diuretics): คิดภาพเป็นท่อระบายน้ำที่ช่วยระบายโพแทสเซียมส่วนเกินออกจากร่างกายทางปัสสาวะ เปรียบเหมือนการเปิดประตูน้ำให้เจ้าโพแทสเซียมไหลพรวดๆ ออกไป แต่ระวัง! บางทีมันอาจจะแรงเกินไป ต้องใช้ด้วยความระมัดระวัง มีทั้งแบบ loop diuretics และ thiazide diuretics แล้วแต่หมอจะสั่ง อย่าไปคิดเองเออเองล่ะ!

• โซเดียมพอลิสไตรีนซัลโฟเนต (Sodium polystyrene sulfonate): ตัวนี้เรียกได้ว่าเป็น "ตัวดูดโพแทสเซียม" มันจะไปจับกับโพแทสเซียมในลำไส้ แล้วขับออกทางอุจจาระ เหมือนกับใช้แม่เหล็กดูดเอาของเสียออกไป สะอาดหมดจด! แต่ข้อควรระวังคือ อาจทำให้ท้องผูกได้ ต้องดื่มน้ำเยอะๆ นะคร้าบ

• แพทไทโรมเมอร์ (Patiromer): นี่คือตัวใหม่ล่าสุด (ข้อมูลปี 2024) ทำงานคล้ายๆ กับโซเดียมพอลิสไตรีนซัลโฟเนต แต่ว่ามันดูดซับโพแทสเซียมได้ดีกว่า และทำให้ท้องผูกน้อยกว่า ถือว่าเป็นตัวเลือกที่ดี ถ้าแพทย์แนะนำ ต้องทำตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัดนะ อย่าใจร้อน!

สรุปสั้นๆ: การเลือกยาต้องปรึกษาแพทย์เท่านั้น! อย่าลองผิดลองถูกเอง เพราะระดับโพแทสเซียมที่สูงเกินไป อันตรายถึงชีวิตได้นะ! อย่าลืมตรวจเลือดตามที่หมอนัดด้วยล่ะ เพื่อติดตามระดับโพแทสเซียม และปรับยาให้เหมาะสม สุขภาพดีๆ ก็ต้องดูแลกันหน่อยเนอะ

หมายเหตุเพิ่มเติม: ข้อมูลนี้เป็นเพียงข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ กรุณาปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยาใดๆ เพื่อความปลอดภัยสูงสุด อย่าเชื่อผมคนเดียว เชื่อหมอด้วยนะ!

Hypokalemia เกิดจากอะไรได้บ้าง

อืมม.. เรื่องโพแทสเซียมต่ำในเลือดเนี่ย ฉันเคยเป็นนะ ปีที่แล้วเลย ตอนนั้นทำงานหนักมากกก แทบไม่ได้กินอะไรเป็นชิ้นเป็นอัน กินแต่ข้าวกล่องแถวออฟฟิศแถวสีลม จำได้ว่ามีแต่ก๋วยเตี๋ยวเรือกับข้าวมันไก่ เป็นแบบนี้มาหลายเดือน จนรู้สึกตัวชาๆ อ่อนเพลีย หัวใจเต้นเร็ว ไปหาหมอที่ รพ.กรุงเทพ ตรวจเลือดปรากฏว่าโพแทสเซียมต่ำ หมอบอกว่าจากการกินอาหารไม่ครบ 5 หมู่ นี่แหละ เครียดเลย ต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินใหม่หมด

ส่วนสาเหตุอื่นๆที่หมอเค้าอธิบายมา จำได้คร่าวๆนะ

• กินอาหารพวกหน่อไม้ ถั่วงอก ข้าว เยอะไป มันมีโพแทสเซียมน้อยไง
• ดื่มเหล้าหนัก เพื่อนฉันคนนึงก็เป็น เพราะติดเหล้าจัด ไปตรวจแล้วโพแทสเซียมต่ำเหมือนกัน
• ยา นี่สำคัญมาก หมอเน้นเลย บางทีก็มาจากผลข้างเคียงของยา เช่น ยาระบาย ยาขับปัสสาวะ อะไรพวกนี้ อันนี้ต้องระวัง
• โรคไต นี่ก็อันตราย เพื่อนอีกคน เป็นโรคไตเรื้อรัง ก็มีปัญหาเรื่องโพแทสเซียมต่ำเหมือนกัน
• ต่อมหมวกไต หมอบอกว่า ถ้าต่อมหมวกไตทำงานผิดปกติ ก็ทำให้โพแทสเซียมต่ำได้เหมือนกัน

ตอนนี้ฉันระวังมากขึ้นแล้ว พยายามกินผักผลไม้ให้มากขึ้น กินกล้วยบ่อยๆ เพราะหมอบอกว่ากล้วยมีโพแทสเซียมสูง และก็เลิกกินข้าวกล่องแบบเดิมแล้ว ตอนนี้กินอาหารให้ครบ 5 หมู่ รู้สึกดีขึ้นเยอะเลย แต่ก็ยังต้องเช็คสุขภาพเป็นประจำอยู่ดี กลัวมันจะกลับมาเป็นอีก

เมื่อค่าโพแทสเซียม (K ) สูงกว่าปกติ จะมีอาการใดที่อาจเกิดขึ้น

โพแทสเซียมสูงปรี๊ด! ระวังหัวใจจะหยุดเต้นนะจ๊ะ! ถ้าเกิน 7 มิลลิโมลต่อลิตรนี่คืออันตรายถึงชีวิตเลยนะ ไม่ใช่เล่นๆ เหมือนโดนช็อตไฟแรงสูงเลยล่ะ!

อาการที่เกิดขึ้นนะเหรอ? เตรียมตัวรับความสนุก (แบบไม่สนุกเลย!) ได้เลย:

• หัวใจเต้นช้าแบบง่วงนอนสุดๆ: เหมือนเต่าวิ่งแข่งกับหอยทาก ช้าจนน่าตกใจ!
• ชีพจรเบาโบ๋: แทบจะจับไม่ได้เลย เบาเหมือนขนนก รู้สึกได้ถึงความเปราะบางของชีวิต
• กล้ามเนื้ออ่อนแรง: เดินไม่ไหว ยกมือไม่ขึ้น เหมือนโดนสาปให้เป็นตุ๊กตา
• ชาตามปลายมือปลายเท้า: รู้สึกเหมือนโดนหนีบด้วยน้ำแข็ง เย็นยะเยือก!
• คลื่นไส้ อาเจียน: เตรียมตัวเข้าห้องน้ำได้เลย อาการหนักหน่วงมาก เหมือนนั่งรถไฟเหาะตีลังกา
• ท้องเสีย: นี่ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ ท้องเสียแบบไม่หยุด เหมือนน้ำท่วมเลยล่ะ
• หายใจลำบาก: เหมือนมีคนเอาถุงพลาสติกมาคลุมหัว อึดอัดสุดๆ!

ปีนี้ (2566) ผมยังเห็นคนไข้เคสนี้เข้าโรงพยาบาลบ่อยๆ เลยครับ ต้องรีบไปหาหมอนะครับ อย่าปล่อยไว้จนถึงขั้นหัวใจวายนะครับ บอกเลยว่าไม่ใช่เรื่องตลก เรื่องนี้จริงจังมาก อย่าชะล่าใจ! รีบไปพบแพทย์โดยด่วน อย่ารอให้ถึงขั้นวิกฤตแล้วค่อยมาเสียใจทีหลัง!