ส่งเสริมสุขภาพ 5 กลุ่มวัย มีอะไรบ้าง

หลัก 5อ. เพื่อสุขภาพมีอะไรบ้าง

หลัก 5 อ. ง่ายๆเลยนะ คือ อาหาร ออกกำลังกาย อารมณ์ พักผ่อน และ ป้องกันโรค จำง่ายมั้ย 5 อ. อ่ะ

• อาหาร: เน้นผักผลไม้เยอะๆ ลดของทอด ของหวาน คือปีนี้ฉันพยายามงดน้ำอัดลมแล้วอ่ะ ดีขึ้นเยอะเลย รู้สึกตัวเบาขึ้น ก่อนหน้านี้กินแต่นมกับกาแฟ ไม่ค่อยดีเลยจริงๆ

• ออกกำลังกาย: ฉันออกกำลังกายทุกวันนะ จริงจังมาก วิ่ง 30 นาที อย่างน้อย บางวันก็ปั่นจักรยาน เปลี่ยนไปเรื่อย ไม่เบื่อดี เพื่อนฉันบอกว่าออกกำลังกายแล้วนอนหลับสบายขึ้น จริงด้วยแหละ

• อารมณ์: เรื่องนี้สำคัญมากกกกก ต้องใจเย็นๆ อย่าเครียด ฉันพยายามทำสมาธิบ้าง ฟังเพลงเบาๆ ช่วยได้เยอะ คือ บางทีก็เครียดนะ แต่ก็พยายามจัดการอารมณ์ตัวเองให้ดีขึ้น มันยากนะ แต่ต้องทำ

• พักผ่อน: นอนให้พอ อย่างน้อย 7-8 ชั่วโมง สำคัญมากจริงๆ ถ้าพักผ่อนไม่เพียงพอ คือ โทรม หน้าตาไม่สดใส แถมยังป่วยง่ายอีก ฉันนอนเร็วขึ้นตั้งแต่ต้นปีนี้แล้ว รู้สึกดีขึ้นเยอะเลย ไม่ง่วงตอนทำงานด้วย

• ป้องกันโรค: ตรวจสุขภาพประจำปี สำคัญมาก ปีนี้ฉันไปตรวจมาแล้ว ปกติดี ฉีดวัคซีนให้ครบ ล้างมือบ่อยๆ พยายามรักษาสุขอนามัย เรื่องนี้สำคัญสุดๆเลย เพราะป้องกันได้ก็ดีกว่าไปรักษาตอนป่วยใช่ป่ะ

5 กลุ่มวัย มี อะไร บ้าง

5 กลุ่มวัยหลักๆ ที่ใช้ในการวางแผนส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม ประมาณปี 2566 มีดังนี้:

• กลุ่มสตรีและเด็กปฐมวัย (0-5 ปี): เน้นการดูแลสุขภาพแม่และเด็ก โภชนาการ การสร้างเสริมพัฒนาการ และการป้องกันโรคติดเชื้อ โดยเฉพาะโรคที่พบได้บ่อยในวัยนี้ อย่างเช่น โรคทางเดินหายใจ ซึ่งข้อมูลจากกรมอนามัยปีนี้ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีตั้งแต่เนิ่นๆ

• กลุ่มเด็กวัยเรียน (5-14 ปี): มุ่งเน้นการส่งเสริมสุขภาพอนามัย การป้องกันโรคเรื้อรัง การส่งเสริมการออกกำลังกาย และการสร้างพฤติกรรมสุขภาพที่ดี เช่น การรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ การดูแลสุขภาพช่องปาก ลดการใช้หน้าจอมากเกินไป ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาสมองและร่างกาย ข้อมูลล่าสุดของกระทรวงสาธารณสุขชี้ให้เห็นว่ากลุ่มนี้มีแนวโน้มเป็นโรคอ้วนเพิ่มขึ้น

• กลุ่มวัยรุ่น (15-21 ปี): เป็นช่วงวัยที่มีความเปลี่ยนแปลงทั้งร่างกายและจิตใจ จึงต้องเน้นการสร้างเสริมสุขภาพจิต การป้องกันพฤติกรรมเสี่ยง เช่น การสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ และการใช้สารเสพติด นอกจากนี้ การให้ความรู้เกี่ยวกับสุขศึกษาทางเพศก็มีความสำคัญอย่างยิ่ง ผมเคยเห็นข้อมูลวิจัยเกี่ยวกับพฤติกรรมเสี่ยงในวัยรุ่นไทยปีนี้ น่าสนใจมาก

• กลุ่มวัยทำงาน (15-59 ปี): กลุ่มนี้เป็นกำลังสำคัญของประเทศ การส่งเสริมสุขภาพจึงมุ่งเน้นการป้องกันโรคเรื้อรัง การส่งเสริมการออกกำลังกาย การจัดการความเครียด และการส่งเสริมการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้มีสุขภาพที่ดีและมีคุณภาพชีวิตที่ดี ต้องจัดการกับปัญหาสุขภาพจิตที่เพิ่มมากขึ้นในกลุ่มนี้ สังคมไทยเรายังต้องพัฒนาอีกเยอะ

• กลุ่มผู้สูงอายุ (60 ปีขึ้นไป): เน้นการดูแลสุขภาพ การป้องกันการบาดเจ็บ การดูแลโรคเรื้อรัง และการส่งเสริมคุณภาพชีวิต การมีส่วนร่วมของสังคมมีความสำคัญต่อกลุ่มนี้ ผมว่า การมีกิจกรรมที่ช่วยให้ผู้สูงอายุได้ใช้เวลาว่างอย่างมีประโยชน์ เป็นสิ่งที่ควรสนับสนุน

บริบทด้านอนามัยสิ่งแวดล้อม: เป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อสุขภาพของทุกกลุ่มวัย การมีสิ่งแวดล้อมที่ดีสะอาด ปลอดภัย ปราศจากมลพิษ จะช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคต่างๆ และส่งเสริมให้มีสุขภาพที่ดีขึ้น ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่ต้องคำนึงถึงในการวางแผนพัฒนาประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปีนี้ที่เรามีความตระหนักถึงปัญหาสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

5 อ ได้แก่อะไรบ้าง

5 อ. ไม่ใช่ยาวิเศษ แค่พื้นฐาน.

• อาหาร: กินอย่างที่ร่างกายต้องการ ไม่ใช่ที่ใจอยาก. ปีนี้เน้นโปรตีนจากพืช.
• ออกกำลังกาย: เคลื่อนไหวสม่ำเสมอ ไม่ต้องหักโหม. เดินวันละ 10,000 ก้าวอาจเกินไปสำหรับบางคน. ฟังร่างกายตัวเอง.
• อากาศ: หายใจลึก ๆ. มลพิษ PM 2.5 ยังน่ากลัว. ลงทุนกับเครื่องฟอกอากาศคุ้มค่า.
• อุจจาระ: ระบบขับถ่ายสำคัญกว่าที่คิด. ไฟเบอร์ช่วยได้. ลอง Prebiotic/Probiotic ถ้าจำเป็น.
• อารมณ์: จัดการความเครียด. ปล่อยวางบ้าง. ทุกอย่างไม่จำเป็นต้องสมบูรณ์แบบ. นั่งสมาธิช่วยได้จริง.

ชีวิตมันสั้น. อย่าเสียเวลากับเรื่องไร้สาระ. โฟกัสที่ปัจจุบัน. อนาคตค่อยว่ากัน.

3 อ. 2 ส. คือ อะไร

คือแบบนี้ ปีนี้เองนะ แม่ยายฉันอายุ 70 แกเป็นเบาหวานด้วย หมอที่โรงพยาบาลพระมงกุฏเกล้า แนะนำเรื่อง 3 อ. 2 ส. 1 ฟ. จำได้แม่นเลย เพราะฉันต้องคอยดูแลแก ช่วงนั้นเหนื่อยมาก แกก็บ่นๆ แต่ฉันก็พยายามทำตามที่หมอสั่งให้ได้

• 3 อ. คือ อาหาร อารมณ์ดี ออกกำลังกาย เรื่องอาหารนี่ ฉันเปลี่ยนให้แกกินผักผลไม้เยอะขึ้น ลดแป้ง ลดน้ำตาล ออกกำลังกาย ก็พาแกไปเดินเล่นที่สวนลุมพินี วันเว้นวัน เช้าๆ อากาศดี ส่วนอารมณ์ดีนี่ ยากสุด แกชอบเครียดเรื่องนู้นเรื่องนี้ ฉันก็ต้องคอยปลอบ พยายามชวนคุยเรื่องสนุกๆ

• 2 ส. คือ งดสูบบุหรี่ งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ อันนี้ง่าย เพราะแกไม่สูบบุหรี่อยู่แล้ว ไม่ดื่มเหล้าด้วย แต่ก็ต้องคอยเตือนแก ไม่ให้ไปกินอะไรที่แอบมีแอลกอฮอล์ อย่างพวกขนมปังบางอย่าง

• 1 ฟ. คือ ดูแลสุขภาพช่องปาก พาแกไปตรวจฟันที่คลินิกทันตกรรม แถวบ้าน ใกล้ๆ BTS อโศก หมอบอกฟันแกยังโอเคอยู่ แต่ต้องแปรงฟันอย่างถูกวิธี ใช้ไหมขัดฟัน หมอบอกว่าสุขภาพช่องปากสำคัญมากสำหรับผู้สูงอายุ โดยเฉพาะคนที่เป็นเบาหวาน

เหนื่อยนะ แต่เห็นแกสุขภาพดีขึ้น ก็รู้สึกดี ช่วงนั้นฉันแทบไม่ได้ทำอะไรเลย ชีวิตวนเวียนอยู่แต่กับการดูแลแม่ยาย แต่ก็คุ้มค่า ฉันว่า การดูแลสุขภาพแบบนี้ สำคัญกับทุกคนนะ ไม่ใช่แค่ผู้สูงอายุ เราควรดูแลตัวเองตั้งแต่ยังแข็งแรง จะได้ไม่ต้องมาลำบากตอนแก่