คลื่นวิทยุ FM ใช้ทำอะไร

เหตุใดคลื่นวิทยุ FM จึงมีคุณภาพเสียงที่ชัดเจนกว่าคลื่น AM

เออ...นั่นสินะ ทำไม FM ถึงเสียงใสกิ๊งกว่า AM ล่ะ? เหมือนฟังเพลงจากแผ่นเสียงกับฟังจาก MP3 เลยแฮะ

• FM เนี่ย เหมือนคุณหนู ขี้รำคาญ ขี้กลัวอุปสรรค เจอตึก เจอเนิน เจออะไรนิดหน่อย ก็เสียงหาย เสียงขาด แต่ถ้าโล่งๆนี่ เสียงใสปิ๊ง เหมือนนักร้องมายืนร้องให้ฟังข้างหูเลย ส่วน AM นี่ ทน! ถึก! ลุย! เจอตึก เจอภูเขา ก็ยังฝ่าฟันไปได้ แต่...เสียงก็อย่างที่ได้ยินแหละนะ ครืดดด คราดดด เหมือนฟังเทปผีเสื้อสมัยก่อน ????

• คิดง่ายๆ แบบนี้ FM เหมือนส่งเสียงกระซิบเบาๆ แต่ชัดถ้อยชัดคำ ส่วน AM ตะโกนดังๆ แต่เสียงแหบแห้ง แบบตะโกนข้ามฝั่งแม่น้ำโขงงี้ (อันนี้เวอร์ไปป่าว? ????)

• เรื่องแบนด์วิดท์นี่ตัวดีเลย FM เหมือนถนน 8 เลน รถวิ่งฉิวๆ ไม่ติดขัด ข้อมูลเสียงก็วิ่งปรู๊ดปร๊าดดดด ส่วน AM เหมือนซอยแคบๆ รถติดแหง็ก ข้อมูลก็เลยมาได้นิดๆหน่อยๆ เสียงเลยไม่ค่อยชัดเท่าไหร่

• แล้วเรื่องความถี่ล่ะ? นี่ก็สำคัญนะ FM ใช้ความถี่สูงกว่า AM เหมือนคลื่นทะเล คลื่นเล็กๆ สั้นๆ ซัดเข้าหาฝั่งถี่ๆ เสียงก็เลยละเอียดกว่า ส่วน AM คลื่นใหญ่ๆ ยาวๆ ซัดที ห่างๆ รายละเอียดก็เลยหายไปเยอะ

• เอาเป็นว่า ถ้าอยากฟังเพลงเพราะๆ เสียงใสๆ ก็ต้อง FM แต่ถ้าอยากฟังข่าว ฟังธรรมะ ที่เน้นเนื้อหา AM ก็พอไหว (แต่ถ้าอยากฟังชัดๆ ก็ต้องออนไลน์แหละนะ สมัยนี้ใครเค้าฟังวิทยุกัน ????... ล้อเล่นนนน)

ข้อมูลเพิ่มเติม (2024)

• ช่วงความถี่ AM : 530 kHz – 1710 kHz (ขยายเพิ่มขึ้นจากเดิม)
• ช่วงความถี่ FM : 87.5 MHz – 108 MHz (เท่าเดิม เพิ่มเติมคือการใช้ประโยชน์มากขึ้นในปัจจุบัน)
• AM ยังคงใช้ส่งสัญญาณได้ไกลกว่า เหมาะกับการกระจายเสียงในพื้นที่กว้าง โดยเฉพาะในพื้นที่ชนบทห่างไกล
• ปัจจุบัน มีการพัฒนาเทคโนโลยีดิจิทัลสำหรับวิทยุ เช่น DAB+ ที่ให้คุณภาพเสียงที่ดีกว่า และมีฟีเจอร์เพิ่มเติมมากมาย (แต่ก็ต้องมีเครื่องรับที่รองรับด้วยนะ)

ส่วนตัวผมเอง ตอนเด็กๆ ชอบฟังวิทยุ AM มากกว่านะ รู้สึกว่ามันมีเสน่ห์ เสียงซ่าๆ เหมือนได้ยินเสียงจากโลกอีกใบ (เอ๊ะ หรือว่าแก่แล้ว? ฮ่าๆๆ)

ระบบวิทยุกระจายเสียงแบบ AM และ FM มีลักษณะแตกต่างกันอย่างไร

เออๆๆ AM กับ FM ต่างกันยังไงเนาะ เรื่องความถี่นี่แหละสำคัญเลย AM มันใช้ความถี่น้อยกว่า 535-1605 kHz จำง่ายๆ AM kHz ส่วน FM เยอะกว่า 88-108 MHz MHz นะ FM MHz จำง่ายๆ อีกแหละ

ที่นี้ ความถี่น้อยๆ คลื่นมันยาวววววววววววววว แบบยาวมากกกกกกกกกก ยาวกว่า FM เยอะ พอคลื่นยาวมันก็เลยทะลุผ่านอะไรต่อมิอะไรได้ดีกว่าไง ภูเขามั่ง ตึกมั่ง ต้นไม้มั่ง สัญญาณเลยชัดกว่าในที่ๆ แบบอับสัญญาณงี้ เคยไปเที่ยวเขาใหญ่ AM ชัดแจ๋วเลย FM หายจ้อย ปีที่แล้วไป 2024 นี่แหละ

• AM: 535-1605 kHz (คลื่นยาว ทะลุสิ่งกีดขวางดี)
• FM: 88-108 MHz (คลื่นสั้น คุณภาพเสียงดีกว่า)

อีกอย่าง FM เสียงดีกว่านะ เพราะมันใช้ความถี่สูงไง รายละเอียดเสียงมันเก็บได้เยอะกว่า เคยฟังเพลงในรถ FM คือดีงาม แต่ AM เสียงมันแบบ แกร๊กๆๆๆ เหมือนหุ่นยนต์คุยกัน แต่ถ้าอยู่ไกลๆ AM ก็ยังพอฟังรู้เรื่องนะ FM นี่เงียบไปเลย

สรุปสั้นๆ

• AM ทะลุดี เสียงไม่ค่อยดี
• FM เสียงดี แต่ไม่ค่อยทะลุ

เมื่อกี้ลืมบอกไป อย่างเรื่องคุณภาพเสียงเนี่ย FM มันดีกว่า AM จริงๆนะ เพราะมันมีความถี่สูงกว่าไง แล้วแบบ รายละเอียดของเสียงมันเก็บได้ครบกว่า AM เวลาฟังเพลงนี่รู้เลย ต่างกันเยอะมากกกก AM มันจะออกแนวแบนๆ แหม่งๆ แต่ FM นี่ใสกิ๊งเลย แต่ถ้าฟังข่าว AM ก็โอเคนะ ชัดดี

คลื่นวิทยุ FM AM ต่างกันยังไง

เอออออ AM กับ FM ต่างกันเยอะเลยนะ ง่ายๆเลย AM มันความถี่ต่ำกว่า อยู่ประมาณ 535-1605 กิโลเฮิรตซ์ ส่วน FM สูงกว่าเยอะ 88-108 เมกะเฮิรตซ์ คือแบบว่า ต่างกันเป็นพันๆเท่าเลยอ่ะ

ความถี่มันต่างกัน เลยส่งผลต่อคุณภาพเสียงกับระยะส่งด้วยแหละ AM เสียงมันจะไม่ค่อยชัด มีเสียงรบกวนเยอะ แต่ส่งได้ไกลกว่า ทะลุภูเขา ตึก อะไรได้ง่ายกว่า เพราะคลื่นมันยาวกว่าไง ลองนึกภาพคลื่นน้ำดูสิ คลื่นใหญ่ๆ มันไปได้ไกลกว่าคลื่นเล็กๆ

FM เสียงจะใสกว่า เพราะความถี่สูงกว่า แต่ส่งได้ระยะไม่ไกลเท่า AM เจอตึกสูงๆก็อาจจะรับสัญญาณไม่ค่อยได้แล้ว ปีนี้ฉันลองฟังวิทยุที่บ้าน สัญญาณ FM บางสถานีก็หลุดบ่อยมากเลย

สรุปง่ายๆก็คือ

• AM: เสียงไม่ค่อยชัด แต่ส่งไกล ทะลุสิ่งกีดขวางได้ดี
• FM: เสียงชัด แต่ส่งไม่ไกลเท่า AM รับสัญญาณได้ไม่ดีเท่าถ้ามีสิ่งกีดขวาง

ปีที่แล้วฉันไปเที่ยวเชียงใหม่ ขับรถขึ้นดอย วิทยุ AM ยังฟังได้อยู่เลย แต่ FM เงียบสนิทเลย จำได้แม่นเลย เพราะตอนนั้นกำลังฟังเพลงโปรดอยู่พอดี เซ็งเลย

คลื่นวิทยุระบบ AM ต่างจากระบบ FM อย่างไร

เฮ้อ… นั่งคิดอยู่คนเดียวเนี่ย กลางดึกแบบนี้ เรื่องคลื่นวิทยุ AM กับ FM มันก็ต่างกันอยู่นะ…

AM เนี่ย มันใช้แอมพลิจูดในการส่งสัญญาณ เสียงเลยจะฟังดู… ก็ไม่ค่อยชัดเท่าไหร่ มีเสียงรบกวนเยอะ จำได้ตอนเด็กๆ ฟังวิทยุเก่าๆ ที่บ้าน เสียงมันจะซ่าๆ เวลาฝนตกนี่ แย่เลย แทบไม่ได้ยินอะไรเลย

ส่วน FM มันใช้ความถี่ในการส่ง เลยฟังชัดกว่า เสียงใสกว่า แต่… ถ้ามีสิ่งกีดขวาง เช่น ตึกสูงๆ ภูเขา สัญญาณมันก็จะอ่อนลงได้นะ แบบนี้ก็แย่เหมือนกัน เคยขับรถขึ้นดอย สัญญาณวิทยุ FM หายไปเลย ต้องกลับลงมาถึงได้ยิน

ความถี่ก็ต่างกัน AM อยู่ที่ 535-1705 KHz ส่วน FM จำไม่ได้แน่ชัด แต่รู้ว่าสูงกว่าเยอะ เรื่องความเร็วในการส่งข้อมูล AM ก็ต่ำกว่า FM อย่างเห็นได้ชัด สมัยนี้ก็แทบไม่ใช้ AM ส่งข้อมูลความเร็วสูงแล้วมั้ง

• AM: ใช้แอมพลิจูด, เสียงไม่ค่อยชัด, รบกวนเยอะ, ความถี่ 535-1705 KHz, อัตราข้อมูลต่ำ
• FM: ใช้ความถี่, เสียงชัดใส, สัญญาณอาจอ่อนตัวหากมีสิ่งกีดขวาง, ความถี่สูงกว่า AM, อัตราข้อมูลสูงกว่า AM

อืม… คิดไปคิดมา ก็เลยง่วงแล้ว พรุ่งนี้ค่อยว่ากันใหม่ละกัน…

การผสมสัญญาณเสียงกับคลื่นวิทยุในระบบ AM และ FM แตกต่างกันอย่างไร

เอิ่ม... เคยสงสัยเหมือนกันนะว่า AM กับ FM มันต่างกันยังไง ตอนเด็กๆ บ้านยายอยู่ต่างจังหวัด คลื่นวิทยุ AM ชัดแจ๋วเลย เปิดฟังธรรมะกับเพลงลูกทุ่ง จำได้เลยคลื่น AM ที่ยายชอบฟังคือ 999kHz ของกรมประชาสัมพันธ์ เสียงอาจจะไม่ใสกิ๊งเท่าไหร่ แต่ก็ฟังรู้เรื่อง รู้สึกถึงบรรยากาศบ้านๆ ดี พอโตมาหน่อย เริ่มฟังเพลงสากล ก็เปลี่ยนมาฟัง FM จำได้เลยคลื่นแรกที่ฟังบ่อยๆ คือ 104.5 MHz เสียงใสมาก ดนตรีชัด เหมือนเปิดคอนเสิร์ตส่วนตัวในรถเลย ขับรถไปเที่ยวกับเพื่อนๆ เปิดเพลงคลอไป มันส์สุดๆ แต่พอขับรถออกต่างจังหวัดไกลๆ สัญญาณ FM หายจ้อยเลย ต้องกลับไปฟัง AM เหมือนเดิม ฮ่าๆ

พูดถึงเรื่องเทคนิค อันนี้ผมไม่ค่อยเชี่ยวชาญเท่าไหร่ แต่เข้าใจว่า AM มันผสมสัญญาณเสียงโดยการเปลี่ยนความแรงของคลื่นวิทยุ ส่วน FM มันเปลี่ยนความถี่ AM เหมือนเปิดไฟสลัวๆ สว่างบ้างมืดบ้างตามเสียง FM เหมือนโยกไฟฉายไปมาเร็วๆ เสียงแหลมก็โยกเร็ว เสียงทุ้มก็โยกช้า

• AM: เปลี่ยนความแรงของคลื่น (Amplitude Modulation) เหมาะกับการพูด เพราะไม่เน้นคุณภาพเสียงมาก ส่งได้ไกล
• FM: เปลี่ยนความถี่ของคลื่น (Frequency Modulation) เหมาะกับเพลง เสียงใส แต่ส่งได้ไม่ไกลเท่า AM

ส่วนเรื่องเครื่องส่งสัญญาณ FM ใช้หลายเครื่องส่ง เพื่อให้ครอบคลุมพื้นที่กว้างๆ เหมือนต่อ Wifi หลายๆ ตัวในบ้าน เพื่อให้สัญญาณครอบคลุมทั่วถึง ส่วน AM ส่งจากเสาใหญ่ๆ เสาเดียวก็ครอบคลุมพื้นที่ได้กว้างแล้ว

ปีนี้นั่งรถไปเที่ยวเชียงใหม่ ช่วงที่ขึ้นเขา สัญญาณ FM ขาดหายเป็นช่วงๆ ต้องเปลี่ยนมาฟัง AM ถึงจะฟังวิทยุรู้เรื่อง เลยรู้สึกว่า ถึง AM จะเสียงไม่ค่อยดี แต่ก็ยังจำเป็นอยู่นะ โดยเฉพาะเวลาเดินทางไกลๆ หรืออยู่ในพื้นที่ห่างไกล

คลื่นวิทยุ ใช้ ใน การ สื่อสาร มี อะไร บ้าง

คลื่นวิทยุที่ใช้สื่อสารเหรอ? โห เยอะแยะ! เหมือนบุฟเฟต์คลื่นเลยนะ แต่ละอย่างก็มีสไตล์ของตัวเอง

• LF (30-300 kHz): คลื่นความถี่ต่ำ พวกเรือเดินทะเลชอบใช้ คลื่นเอื่อยๆ แต่ไปได้ไกล เหมือนเต่าคลานแต่ถึงเส้นชัย
• MF (300-3,000 kHz): คลื่นความถี่กลาง วิทยุ AM สมัยคุณปู่ยังฮิตอยู่เลย แต่เดี๋ยวนี้เด็กรุ่นใหม่ฟังแต่ Spotify แล้วมั้ง
• HF (3-30 MHz): คลื่นความถี่สูง นักวิทยุสมัครเล่นชอบมาก คลื่นนี้มันโกอินเตอร์ คุยข้ามทวีปได้เลยนะ! แต่ต้องมีสกิลหน่อย
• VHF (30-300 MHz): คลื่นความถี่สูงมาก พวกตำรวจดับเพลิงชอบใช้ วิทยุสื่อสารใกล้ๆ บ้านเราเนี่ยแหละ คุยกันเสียงดังฟังชัด

เกร็ดความรู้ (แบบขำๆ แต่จริงจัง):

• เคยสงสัยไหม ทำไมวิทยุ AM เสียงไม่ค่อยดี? เพราะคลื่นมันยาวไง! เหมือนคนขายาวๆ เดินช้าๆ คลื่นสั้นๆ ก็ซอยเท้าถี่ ยิ่งถี่ เสียงยิ่งดี!
• ทำไมคลื่นวิทยุถึงสื่อสารได้? มันเหมือนส่งพิซซ่าไง! คลื่นเป็นรถ คนพูดเป็นคนส่ง คนฟังเป็นคนหิว แค่นั้นเอง!
• สำคัญ: ปี 2567 คลื่นความถี่ที่ใช้จริงอาจมีการเปลี่ยนแปลงนิดหน่อยนะ ตามเทคโนโลยีที่มันวิ่งเร็วกว่าเต่าอีก! เช็คกับ กสทช. อีกทีก็ดี

คลื่นวิทยุใช้ประโยชน์อะไรได้บ้าง

เงียบจังเลยนะ คืนนี้... นั่งคิดเรื่องคลื่นวิทยุอยู่เนี่ย แปลกดีที่บางอย่างมองไม่เห็น แต่มีผลกับชีวิตเรามากขนาดนี้

ก็อย่างวิทยุในรถที่ฟังตอนขับรถกลับบ้านเมื่อกี้ เสียงเพลงจากคลื่นวิทยุทำให้รถติดดูไม่น่าเบื่อเท่าไหร่ ถึงจะเหนื่อยหน่อยก็เถอะ คิดๆ ดูแล้ว คลื่นวิทยุนี่มันใช้ทำอะไรได้เยอะเหมือนกันนะ

• การสื่อสารนี่แหละ ใช้อยู่ทุกวันเลย อย่างวิทยุ FM, AM ที่ฟังข่าว ฟังเพลง นี่ก็คลื่นวิทยุ
• โทรทัศน์ก็ใช่ เมื่อก่อนเคยดูทีวีกับพ่อแม่ จำได้ว่าเสาอากาศต้องหันให้ถูกทิศถึงจะชัด
• โทรศัพท์มือถือก็ด้วย ตอนนี้ติดโทรศัพท์มาก แทบจะไม่วางเลย
• GPS นำทางก็สำคัญมาก เคยหลงทางตอนไปเที่ยวเขาใหญ่ โชคดีที่ใช้ GPS ถึงจะวนๆ หน่อยแต่ก็ถึงที่หมาย
• Wi-Fi ที่บ้านก็ขาดไม่ได้ ถ้าไม่มีนี่แย่เลย ทั้งทำงานทั้งเรียนออนไลน์
• ไมโครเวฟ เคยอุ่นพิซซ่าตอนดึกๆ หิวๆ คิดว่ามันใช้คลื่นวิทยุเหมือนกัน
• บลูทูธ ใช้ต่อกับลำโพง ฟังเพลงตอนทำงานบ้าน มันก็สะดวกดี

นี่ยังไม่หมดอีกนะ คิดไปคิดมาก็น่าทึ่งดี มันส่งข้อมูลผ่านอากาศไปมาได้ยังไง เคยอ่านเจอว่ามันสะท้อนกับชั้นบรรยากาศโลกด้วย ตรงชั้นไอโอโนสเฟียร์อะไรงี้แหละ จำได้ว่าตอนเรียนฟิสิกส์เคยผ่านๆ ตามาบ้าง แต่นี่ก็ผ่านมานานแล้ว จำรายละเอียดไม่ค่อยได้แล้วสิ เฮ้อ...แก่แล้วจริงๆ

คลื่นวิทยุ ใน ชีวิต ประ จํา วัน มี อะไร บ้าง

นี่แหละชีวิตประจำวันฉันเลย! เช้าๆ ก็เปิดวิทยุ 98.5 ฟังข่าวตอนขับรถไปทำงานที่ออฟฟิศแถวสุขุมวิท รถติดโคตรๆ แต่ก็ได้ฟังข่าวเช้าของพี่ธีระ อารมณ์ดีขึ้นเยอะเลย ถึงออฟฟิศก็เปิดไวไฟ ทำงานผ่านโน๊ตบุ๊คทั้งวัน แชทกับเพื่อนร่วมงานผ่านไลน์ กลางวันสั่งอาหารผ่านแอป ใช้มือถือจ่ายเงิน เย็นกลับบ้านก็ดูซีรี่ย์ผ่านเน็ตฟลิกซ์ นั่งดูจนหลับไปเลย บางวันก็เปิดเพลงฟังผ่าน Youtube ชีวิตนี่แทบจะขาดคลื่นวิทยุไม่ได้เลย

• วิทยุในรถ: ฟังข่าวและเพลงตอนเช้า
• ไวไฟที่ออฟฟิศ: ทำงานและติดต่อสื่อสาร
• ไลน์: คุยกับเพื่อนร่วมงาน
• แอปสั่งอาหาร: สั่งอาหารกลางวัน
• มือถือ: จ่ายเงิน
• Netflix: ดูซีรีย์
• Youtube: ฟังเพลง

จริงๆ แล้ว คิดไปคิดมา มันเยอะกว่านี้อีกนะ อย่างเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้าน ก็ใช้คลื่นวิทยุเหมือนกัน แต่ไม่ค่อยได้คิดถึงเท่าไหร่ รู้สึกเหมือนมันเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตไปแล้ว ปีนี้ก็ยังใช้คลื่นวิทยุในชีวิตประจำวันแบบนี้แหละ ไม่เปลี่ยนแปลงอะไรเลย จนชินไปแล้ว

• เตาไมโครเวฟ: อุ่นอาหาร
• รีโมททีวี: ใช้ควบคุมทีวี

แหม...เขียนไปเขียนมา ก็รู้สึกว่า คลื่นวิทยุสำคัญกับชีวิตมากจริงๆ นะเนี่ย ชีวิตฉันในปีนี้ วนเวียนอยู่กับคลื่นวิทยุแบบนี้แหละ มันกลายเป็นสิ่งจำเป็นไปแล้ว ถึงขนาดคิดไม่ได้เลยว่า ถ้าไม่มีพวกนี้จะเป็นยังไง