ลากิจส่วนตัว มีอะไรบ้าง

ลากิจส่วนตัว มีอะไรบ้าง? สิทธิ 3 วันที่ได้ค่าจ้าง

...

ลากิจส่วนตัวคืออะไร? ทำความเข้าใจสิทธิที่กฎหมายมอบให้คุณ

ลากิจส่วนตัว (Personal Leave) คือ สิทธิพื้นฐานที่ลูกจ้างทุกคนมีไว้เพื่อจัดการธุระสำคัญที่ไม่สามารถทำในวันหยุดได้ โดยตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน มาตรา 34 กำหนดให้ลูกจ้างมีสิทธิลากิจเพื่อธุระจำเป็นได้ไม่น้อยกว่า 3 วันทำงานต่อปี โดยได้รับค่าจ้างเท่ากับวันทำงานปกติ ^[1]

พูดกันตรงๆ เลยนะ หลายคนยังเข้าใจผิดว่าต้องทำงานครบปีถึงจะลากิจได้ ความจริงคือคุณมีสิทธิตั้งแต่วันแรกที่เริ่มงาน แตกต่างจากการลาพักร้อนที่ต้องรอให้ครบ 1 ปีเป็นส่วนใหญ่ ผมเองก็เคยปล่อยให้สิทธินี้หลุดมือไปในช่วงปีแรกของการทำงานเพราะมัวแต่เกรงใจบริษัท - และนั่นคือความผิดพลาดที่ทำให้ผมต้องเสียวันลาพักผ่อนไปโดยใช่เหตุ สิทธิ 3 วันนี้ไม่ใช่ของแถม แต่มันคือเกราะป้องกันความสมดุลระหว่างชีวิตและการทำงานของคุณ

แต่เดี๋ยวก่อน มีกับดักเล็กๆ ที่ซ่อนอยู่ในคำว่า ธุระจำเป็น ที่หลายคนมักจะตกหลุมพรางจนถูกปฏิเสธวันลา ผมจะมาเฉลยในส่วนของการเขียนเหตุผลลากิจด้านล่างว่าทำไมคำบางคำถึงทำให้ HR ส่ายหน้าได้ทันที

ลากิจส่วนตัว มีอะไรบ้าง? สรุปเหตุผลที่ใช้ลาได้จริงและถูกกฎหมาย

...

1. ธุระทางราชการและเอกสารทางกฎหมาย

นี่คือเหตุผลที่ผ่านง่ายที่สุด เพราะหน่วยงานรัฐส่วนใหญ่เปิดทำการเฉพาะจันทร์ - ศุกร์ ตัวอย่างเช่น: การทำบัตรประชาชน หรือต่ออายุใบอนุญาตขับขี่ (ในกรณีที่คิวออนไลน์เต็มและต้องไปรอด้วยตัวเอง) การไปเป็นพยานที่ศาล หรือการติดต่อคดีความที่สถานีตำรวจ การจดทะเบียนสมรส หรือการจัดการมรดกที่กรมที่ดิน การติดต่อทำหนังสือเดินทาง (Passport) เพื่อธุระส่วนตัว

2. กิจธุระทางครอบครัวที่สำคัญ

ครอบครัวคือหัวใจสำคัญ และบริษัทส่วนใหญ่เข้าใจดีว่าบางอย่างรอไม่ได้ เช่น: การพาบุพการีหรือบุตรไปพบแพทย์ตามนัดสำคัญ (ไม่ใช่แค่ไข้หวัดทั่วไปที่หาคลินิกตอนเย็นได้) การไปร่วมงานศพของคนในครอบครัว (พ่อ แม่ ลูก คู่สมรส) การจัดการนิติกรรมให้คนในครอบครัวที่ไม่สามารถทำเองได้

3. งานประเพณีและพิธีกรรมสำคัญ

แม้กฎหมายจะไม่ได้บังคับว่าต้องให้ลาเพื่อไปงานแต่งงานเพื่อน แต่หากเป็นงานของตัวเองหรือญาติสนิทก็มักจะอนุโลมได้: งานอุปสมบทของตนเอง หรือบุตร งานมงคลสมรสของตนเอง งานรับปริญญาของตนเอง (ซึ่งปกติมักจะใช้ลาพักร้อน แต่บางบริษัทใจดีให้นับเป็นลากิจได้)

ข้อแตกต่างระหว่างลากิจในบริษัทเอกชน ข้าราชการ และรัฐวิสาหกิจ

น้อยคนนักที่จะรู้ว่าสิทธิการลานั้นมีความแตกต่างกันอย่างมหาศาลตามประเภทของงานที่คุณทำ หากคุณมองว่า 3 วันของเอกชนนั้นน้อยไป ลองดูตัวเลขของฝั่งราชการแล้วคุณอาจจะอยากเปลี่ยนสายงานได้ทันที

เปรียบเทียบสิทธิลากิจส่วนตัวรายปี

พนักงานเอกชน

• ได้รับค่าจ้างปกติ (ไม่น้อยกว่า 3 วัน)
• ต้องเป็น ธุระจำเป็น ตามระเบียบบริษัท
• 3 วันทำงานต่อปี

ข้าราชการ

• ได้รับเงินเดือนปกติเต็มจำนวน
• สะสมวันลาไปปีถัดไปไม่ได้
• 45 วันทำการต่อปี (ปีแรกได้ 15 วัน) ^[3]

พนักงานรัฐวิสาหกิจ

• ได้รับค่าจ้างปกติ
• มักระบุเหตุผลที่ชัดเจนกว่าเอกชน
• 6-15 วัน (ขึ้นอยู่กับแต่ละองค์กร)

การจัดการสิทธิลากิจของสมชาย: จากเกือบโดนไล่ออกสู่ความเข้าใจ

สมชาย พนักงานไอทีในกรุงเทพฯ ต้องลากิจด่วนเพื่อไปจัดการเรื่องท่อน้ำประปาแตกที่บ้านตจว. ซึ่งน้ำท่วมเข้าบ้านจนข้าวของเสียหายหนัก เขาแจ้งลาทางไลน์ตอน 7 โมงเช้าแล้วหายไปเลยเพราะต้องรีบโบกรถกลับบ้าน

ผลคือหัวหน้าไม่พอใจมาก เพราะมีงานด่วนเข้ามาพอดี และสมชายไม่ได้ยื่นใบลาอย่างเป็นทางการ ทิ้งงานไว้กลางคันทำให้ทีมเดือดร้อน สมชายโดนเรียกเข้าห้องเย็นทันทีที่กลับมาทำงาน

เขาตระหนักว่าการลากิจฉุกเฉินไม่ใช่แค่หายไปเฉยๆ แต่ต้องระบุความเสียหายที่เป็นรูปธรรม เขาจึงนำภาพถ่ายน้ำท่วมและใบแจ้งหนี้ค่าซ่อมประปามาประกอบเหตุผลว่านี่คือ ธุระจำเป็น ที่รอไม่ได้

หลังจากนำหลักฐานมายืนยัน หัวหน้าจึงเข้าใจและอนุมัติเป็นลากิจแบบได้รับค่าจ้าง สมชายเรียนรู้ว่าการลากิจต้องมี หลักฐาน เสมอเพื่อรักษาความโปร่งใสและไม่ให้เสียประวัติการทำงาน

มานีกับการพาบุพการีไปพบแพทย์: การวางแผนที่ช่วยลดแรงเสียดทาน

มานี พนักงานบัญชีที่เชียงใหม่ ต้องพาคุณแม่ไปฉีดวัคซีนและตรวจสุขภาพตามนัดทุก 3 เดือน เธอเคยใช้วันลาพักร้อนจนหมดทำให้ไม่มีวันหยุดพักจริงๆ จนเริ่มรู้สึกเพลียและสายตาพร่ามัวจากการจ้องหน้าจอ

เธอพยายามขอใช้ลากิจแทน แต่ HR ครั้งแรกปฏิเสธเพราะมองว่าการตรวจสุขภาพไม่ใช่ธุระจำเป็นเร่งด่วน มานีรู้สึกท้อและคิดว่ากฎหมายไม่ยุติธรรม

เธอจึงขอใบนัดแพทย์ที่ระบุชื่อคุณแม่และเหตุผลที่ต้องมีผู้ดูแลไปด้วยอย่างชัดเจน พร้อมยื่นล่วงหน้า 2 สัปดาห์เพื่อให้ทีมจัดสรรงานได้ทัน

การเปลี่ยนจากการแจ้งปากเปล่าเป็นการยื่นเอกสารทางการทำให้ HR อนุมัติลากิจ 1 วันเต็ม มานีสามารถรักษาคุณภาพชีวิตและดูแลครอบครัวได้โดยไม่ต้องเสียวันพักร้อนที่มีค่าของเธอ