เราสามารถตรวจเบาหวานเองได้ไหม

จะรู้ได้อย่างไรว่าเป็นเบาหวาน

รู้ตัวตอนไหนว่าเป็นเบาหวานเนี่ยนะ? ง่ายมาก! ถ้าคุณกินจุเหมือนช้างกินหญ้า แต่ผอมลงเรื่อยๆ นี่แหละคือสัญญาณอันตราย! เหมือนซูเปอร์ฮีโร่ที่กินพลังงานมหาศาล แต่กลับตัวเล็กจิ๋วลงทุกวัน!

• หิวน้ำบ่อย ปัสสาวะบ่อย: เหมือนเปิดก๊อกน้ำในร่างกายตลอดเวลา ไปห้องน้ำบ่อยกว่าไปกินข้าวซะอีก! นี่ไม่ใช่เรื่องตลกนะ อย่าเพิ่งคิดว่าตัวเองมีพลังพิเศษ ไปหาหมอด่วน!

• อ่อนเพลีย: ไม่ใช่แค่เหนื่อยธรรมดา นี่คือเหนื่อยแบบ "อุ๊ยตาย! แค่เดินไปหยิบน้ำก็เหนื่อยแล้ว" ถ้าเป็นแบบนี้ รีบไปหาหมอตรวจเลือดด่วน! อย่าปล่อยให้ตัวเองเป็น "แบตเตอรี่หมด" นานเกินไป

• น้ำหนักลดลง: อย่างที่บอกไป กินจุแต่ผอมลง อันนี้ต้องระวังเป็นพิเศษ เหมือนต้นไม้ที่รากเน่า ยิ่งดูดน้ำมากยิ่งเหี่ยวแห้งเร็วขึ้น

ถ้าปล่อยไว้นานๆ ไม่รักษา เตรียมตัวรับมือกับภาวะแทรกซ้อนแบบเต็มๆ นะคร้าบบบ!

• ตามัว: มองโลกไม่ชัดเจนเหมือนตอนที่คุณกำลังคุยกับพวกที่ชอบพูดจาอ้อมค้อม

• ไตวาย: ไตทำงานหนักเกินไป เหมือนเครื่องยนต์ที่ทำงานหนักจนพัง ระวังนะ!

• ชาปลายมือปลายเท้า: เหมือนโดนผีหลอก แต่ไม่ใช่ผี คือเบาหวานนี่แหละ!

• โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด/โรคหัวใจล้มเหลว/โรคหลอดเลือดสมอง: อันนี้ร้ายแรง อาจถึงขั้นเสียชีวิตได้ คิดถึงคุณค่าของชีวิต ไปตรวจสุขภาพกันเถอะ

ปีนี้ (2566) สถิติผู้ป่วยเบาหวานเพิ่มขึ้นอย่างน่าตกใจ อย่าชะล่าใจ ไปตรวจสุขภาพกันเถอะ! ดูแลตัวเองดีๆ นะครับ

เจาะเลือดปลายนิ้ว ตรวจอะไรบ้าง

เมื่อเดือนมีนาคมปีนี้ ไปตรวจสุขภาพประจำปีที่โรงพยาบาลวิภาวดี เจาะเลือดที่ปลายนิ้วด้วย คือตอนแรกก็งงๆ นึกว่าจะเจาะที่แขนเหมือนทุกที พยาบาลบอกว่าเจาะปลายนิ้วตรวจเบื้องต้นได้หลายอย่างเลยนะ เร็วด้วย รอผลไม่นาน

รู้สึกจี๊ดๆตอนเข็มจิ้มนะ แต่แป๊บเดียว ไม่เจ็บเท่าเจาะที่แขน แถมไม่ต้องนั่งรอให้เลือดเต็มหลอดด้วย เสร็จปุ๊บปิดพลาสเตอร์ สักพักพยาบาลก็เรียกไปดูผล บอกว่าปกติดีทุกอย่าง โล่งอกไปที

เห็นผลตรวจตัวเองในกระดาษ มีพวกค่าน้ำตาล ไขมัน จำได้ว่ามี HDL LDL อะไรพวกนี้แหละ จริงๆก็จำไม่หมดหรอกว่ามีอะไรบ้าง แต่ที่แน่ๆคือผลปกติ ดีใจมาก ปีหน้าว่าจะไปตรวจแบบนี้อีก สะดวกดี

• ระดับน้ำตาลในเลือด: ตรวจดูว่าเป็นเบาหวานหรือเปล่า
• คอเลสเตอรอล: ไขมันในเลือด ถ้าสูงไม่ดีต่อหัวใจ
• ไตรกลีเซอไรด์: อีกอย่างที่เกี่ยวกับไขมัน ต้องควบคุมเหมือนกัน
• HDL LDL: ไขมันดี ไขมันไม่ดี ต้องให้สมดุลกัน
• ฮีโมโกลบิน A1c: อันนี้ก็เกี่ยวกับเบาหวานอีกตัว

ทำไมต้องตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือด

เอ้า! จะมาถามเรื่องตรวจน้ำตาลในเลือดเนี่ยนะ เหมือนถามว่าทำไมต้องเช็คถังแก๊สก่อนจุดไฟปิ้งย่างไงล่ะ! ไม่เช็คก็เสี่ยงระเบิดตูม! อันตรายกว่านั้นอีกนะจ๊ะ!

• เพื่อจับเบาหวานตัวร้าย: มันคือโรคเงียบๆ ไม่แสดงอาการ กว่าจะรู้ตัวก็สายไปแล้ว เหมือนมดกัดขา เริ่มแรกแค่คันๆ พอมันกัดเยอะๆ เข้า ขาเน่าเลยจ้า! ตรวจเลือดนี่แหละ จับมันได้ตั้งแต่ยังเป็นแค่มดตัวเล็กๆ!

• รู้ระดับน้ำตาล ชีวิตจะได้ไม่หวานเกินไป: น้ำตาลในเลือดสูง เหมือนเติมน้ำตาลลงกาแฟจนล้น หวานจนเลี่ยน! อันตรายต่อไต หัวใจ ตา สารพัด! ตรวจแล้ว ได้รู้ตัว ควบคุมอาหาร ออกกำลังกาย ชีวิตจะได้ไม่หวานจนเกินไป!

ปีนี้ (2566) ข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุขบอกว่าคนไทยเป็นเบาหวานเยอะขึ้นมาก หลายคนไม่รู้ตัวด้วยซ้ำ! เจอแบบนี้ ต้องรีบเช็ค ไม่งั้น... อุ๊ย! พูดมากไปหรือเปล่าเนี่ย แต่จริงนะ! อย่าประมาท! ไปตรวจเถอะ! ไม่งั้น เจอแบบผม ต้องกินยาตลอดชีวิต เสียดายของอร่อยๆ กินไม่ได้เต็มที่!

• ตรวจแล้ว คุมได้ ชีวิตดีขึ้น: ไม่ต้องมาเสี่ยงเป็นโรคแทรกซ้อน แบบตาบอด ไตวาย เท้าเน่า ชีวิตจะได้ไม่ต้องมาดิ้นรนเพราะโรคภัยไข้เจ็บ!

ตรวจน้ำตาลในเลือดไม่ใช่เรื่องยาก สะดวกสบาย รวดเร็ว ไม่เจ็บมาก แค่จิ้มนิ้วนิดเดียว แต่ผลลัพธ์ที่ได้ คุ้มค่ากว่าเยอะ! อย่ารอให้สาย ไปตรวจเถอะครับ! เพื่อนผมคนนึง ไม่ตรวจ ตอนนี้ต้องฟอกไต เศร้าเลย!

ค่าเลือด HbA1c หมายถึงอะไร

HbA1c นี่มันค่าเฉลี่ยน้ำตาลในเลือดใช่มั้ยนะ 2-3 เดือนที่ผ่านมาเลยเหรอ นานเหมือนกันนะเนี่ย จำได้ปีที่แล้วไปตรวจสุขภาพ บอกตรงๆ ตื่นเต้นมาก กลัวขึ้นเหมือนกัน ตอนนั้นได้ 5.8 โล่งอกไปที หมอชมว่าควบคุมได้ดี ปีนี้ต้องไปตรวจอีกแล้วสิเนี่ย เดือนหน้าต้องจองคิวแล้วล่ะ ถ้าสูงนี่แย่เลยนะ ต้องคุมอาหารอีก ตอนนั้นจำได้ กินข้าวกล้อง งดน้ำหวาน ตอนนี้เริ่มกลับมากินหวานอีกแล้ว แย่จัง ต้องพยายามใหม่แล้ว ออกกำลังกายด้วย เมื่อวานวิ่งไป 5 กิโล เหนื่อยมาก แต่ก็ต้องทำเพื่อสุขภาพ น้ำตาลนี่ตัวดีเลย ทำให้เกิดโรคเบาหวาน HbA1c สูงนี่เสี่ยงเบาหวานเลยนะ อันตรายด้วย ต้องระวัง

• HbA1c คือ ค่าเฉลี่ยน้ำตาลในเลือด 2-3 เดือน
• น้ำตาลในเลือดสูง เกาะกับเม็ดเลือดแดง ทำให้ HbA1c สูง
• HbA1c สูง เสี่ยงเป็นเบาหวาน
• ปีที่แล้ว HbA1c 5.8
• ต้องคุมอาหาร ออกกำลังกาย เพื่อสุขภาพที่ดี

ตรวจ FBS ต้องงดน้ำงดอาหารไหม

งงงง งดน้ำ งดอาหารด้วยป่ะเนี่ย ตรวจ FBS นี่มันอะไรวะ อ้อ! Fasting Blood Sugar จำได้แล้ว! ต้องงดอาหารก่อนตรวจใช่ไหม 8 ชั่วโมง จริงดิ นานจัง นี่ฉันต้องอดข้าวเช้านะ หิวแน่ๆ เลย แต่จำเป็นอะเนาะ เพื่อผลการตรวจที่แม่นยำ

• งดอาหารอย่างน้อย 8 ชั่วโมง
• น้ำดื่มได้ไหมนะ? เอ๊ะ! ไม่แน่ใจ เดาว่าได้มั้ง แต่ควรจะถามหมอดีกว่า อย่าเสี่ยงเลย
• เป้าหมายคือวัดระดับน้ำตาลในเลือดตอนท้องว่าง เพื่อดูว่าร่างกายเราจัดการกับน้ำตาลได้ดีแค่ไหน
• ปีนี้ ฉันตรวจไปเมื่อเดือนที่แล้ว ผลออกมาปกติ โล่งอกไปที
• ค่า FBS สูงเกินไปนี่ไม่ดีแน่ ต้องระวังเรื่องสุขภาพ กินแต่ของหวานนี่อันตราย ต้องควบคุมน้ำหนักด้วย
• อ้อ! อีกอย่าง การตรวจนี้เป็นมาตรฐาน เอาไว้เทียบกับคนอื่นได้

งั้นก็สรุปเลยละกัน งดอาหาร 8 ชั่วโมง เรื่องน้ำ ไม่แน่ใจ ถามหมอดีกว่า ปลอดภัยไว้ก่อน ผลตรวจออกมาใช้เปรียบเทียบได้ แค่นี้แหละ ปวดหัวแล้ว ไปกินยาแก้ปวดก่อนดีกว่า

เจาะน้ำตาลปลายนิ้วแม่นยำไหม

เจาะนิ้วเนี่ยนะ แม่นบ้างไม่แม่นบ้าง เคยเจอแบบเจาะแล้วงง ทำไมขึ้นสูงจัง วันนั้นกินคลีนทั้งวันเลยนะ ที่ไหนได้ ลืมล้างมือก่อนเจาะ มือเลอะน้ำหวานจากผลไม้ อีกทีนึงก็เจาะแล้วต่ำผิดปกติ ตอนนั้นแบบ เฮ้ยย เป็นไรวะเนี่ย ปรากฏว่าแถบทดสอบหมดอายุ เซ็งเลย เรื่องพวกนี้มันละเอียดอ่อนมากเลยอ่ะ ต้องระวังสุดๆ

• ล้างมือให้สะอาด สำคัญมากกกกก อย่าให้มือเปียกหรือมีคราบอะไรติดอยู่เลยนะ
• เครื่องเจาะต้องเช็คดีๆ แบตหมดบ้าง แถบหมดอายุบ้าง เจอบ่อยมาก
• อ่านคู่มือด้วย บางทีก็ลืม แต่จริงๆ สำคัญมาก วิธีใช้แต่ละยี่ห้อมันไม่เหมือนกันนะ

ปีที่แล้วเพื่อนเราซื้อเครื่องใหม่มา แพงด้วย แต่ดันไม่ดูคู่มือ ใช้ผิดวิธี ผลที่ได้ก็เพี้ยนไปหมดเลย สุดท้ายต้องกลับไปหาหมออยู่ดี เสียเวลา เสียเงินอีก

ส่วนตัวเราใช้เครื่องของ [ชื่อยี่ห้อที่ใช้] รู้สึกโอเคนะ ไม่ค่อยมีปัญหา แต่ก็ต้องดูแลรักษาดีๆ หมั่นเช็คสภาพเครื่อง เปลี่ยนเข็มเจาะบ่อยๆ ใช้แถบทดสอบที่ยังไม่หมดอายุ พวกนี้สำคัญหมดเลย

สำคัญที่สุดคือต้องปรึกษาหมอ อย่าไปเดาเอง บางทีผลมันเพี้ยน เราตีความผิด อันตรายนะ หมอจะได้แนะนำวิธีใช้เครื่องที่ถูกต้อง แล้วก็ปรับยาให้เหมาะสมด้วย